16
2 - İkinci ad: “Namazı Terk Edenin Hükmü”. Kitabı şeyhin eserleri arasında sayanların çoğu bu adı zikretmiştir.
Bu adı İbn Receb el-Hanbelī açıkça kaydetmiş (1); el-Uleymī (2), ed-Dāvūdī (3), İbn İmād el-Hanbelī (4) ve Abdülkadir b. Bedrān (5) da bu hususta onu takip etmişlerdir.
3 - Üçüncü ad: “Namazı Terk Eden”.
Bu adı Şeyh Salih b. Abdülaziz el-Useymīn, vef. 1410 H (6), zikretmiştir.
Kanaatimce kitabın ilk adı olan “Namaz Kitabı”, şu sebeplerle daha uygun ve daha doğrudur:
- Birincisi: Bu ad, İmam İbn Receb’in açıkça kaydettiği addır. Kendisi İbn Kayyim’in talebesidir ve hocasının kitabının adını başkalarından daha iyi bilir.
(1) Al-Dhayl alā Tabaqāt al-Hanābila (5/175–176).
(2) Al-Manhaj al-Ahmad (5/95) ve Al-Durr al-Munaddad (2/522).
(3) Tabaqāt al-Mufassirīn (2/93).
(4) Shadharāt al-Dhahab (6/170).
(5) Munādamat al-Atlāl (s. 242).
(6) Tashīl al-Sābila adlı eserinde (2/1105).
٢ - الاسم الثاني: «حكم تارك الصَّلاة»، وهو الذي ذكره أكثر من عدَّ الكتاب في جملة مؤلَّفات الشيخ.
حيث نصَّ على هذا الاسم ابن رجب الحنبلي (١)، وتبعه عليه: العُلَيْمي (٢)، والدَّاودي (٣)، وابن العماد الحنبلي (٤)، وعبد القادر بن بدران (٥).
٣ - الاسم الثَّالث: «تارك الصَّلاة».
وقد ذكره الشيخ صالح بن عبد العزيز العثيمين، ت ١٤١٠ هـ (٦).
ويظهر لي أنَّ الاسم الأوَّل للكتاب، وهو «كتاب الصلاة» هو الأقرب والأصحُّ، وذلك لأمورٍ:
- الأول: أنَّ هذا الاسم هو الذي نصَّ عليه الإمام ابن رجبٍ، وهو تلميذ ابن القيِّم وأعرف باسم كتاب شيخه.
(١) الذَّيل على طبقات الحنابلة (٥/ ١٧٥ - ١٧٦).
(٢) المنهج الأحمد (٥/ ٩٥)، والدر المنضَّد (٢/ ٥٢٢).
(٣) طبقات المفسِّرين (٢/ ٩٣).
(٤) شذرات الذَّهب (٦/ ١٧٠).
(٥) منادمة الأطلال (٢٤٢).
(٦) في كتابه تسهيل السَّابلة (٢/ ١١٠٥).