16
Gece on rekât, bazen de on iki (1) rekât namaz kılar; bir rekâtla vitir yapardı (2). Böylece farzlar ve bunların sünnetleri, gece namazı ve vitir olmak üzere, devamlı kıldığı namazlar toplam kırk rekâttı.
Sabah ve ikindi namazlarından sonra dua etmek onun sünnetinden (3) değildi. Daha önce belirtildiği üzere, onun uygulaması namazın içinde ve selâm vermeden önce dua etmekti. Allah en doğrusunu bilir (4).
(1) ض nüshasında: “‘ashar (on)”.
(2) Buhârî (1139) ve Müslim (738), Âişe’den (Allah ondan razı olsun) rivayet etmiştir.
(3) س, هـ ve ط nüshalarında: “sunanihi (onun sünnetleri)”.
(4) ض nüshasının sonunda şu kayıt vardır: “Bu büyük ve faydalı nüshanın tamamlanmasından dolayı âlemlerin Rabbi Allah’a hamdolsun. Allah, müellifine engin rahmetiyle merhamet etsin; bizim amelimizi ve onun amelini yalnızca kendi rızası için yapılmış, sevabı kat kat artırılmış kılsın. Allah’ım! Bu nüshayı yazan, sana muhtaç kulun Osman b. Abdullah b. Bişr’i bağışla. Allah’ım! Onun günahlarını bağışla, kusurlarını dünyada ve âhirette ört. Bu nüshanın istinsahını bin iki yüz yetmiş bir (1271) yılı Cemâziyelevvel ayının on üçüncü günü, çarşamba günü tamamladım. İzzet sahibi Rabbin, onların yakıştırdıkları sıfatlardan münezzehtir. Peygamberlere selâm olsun. Âlemlerin Rabbi Allah’a hamdolsun. Allah, efendimiz Muhammed’e, ailesine ve ashabına salât ve selâm eylesin.” Bu son kaydın her iki yanında şu ifade yer alır: “Allah, bu nüshayı yazan kimsenin bağışlanması için dua eden kişiye merhamet etsin.”
(س nüshasının sonunda ise şu kayıt vardır: “Cevabın sonu. Hamd yalnızca Allah’a mahsustur. Allah, kendisinden sonra peygamber gelmeyecek olana, onun ailesine ve ashabına salât ve selâm eylesin. İbn Kayyim diye tanınan meşhur imam Şeyh Muhammed b. Ebī Bekr al-Zur‘ī’nin Kitāb al-salāt (Namaz Kitabı) adlı mübarek eseri tamamlandı. Yüce Allah ona rahmet etsin ve onu affetsin. Âlemlerin Rabbi Allah’a hamdolsun.” Son kaydın sağ tarafında şu ifade yer alır: “Bu kitap, Allah’ın kendisine muhtaç kulu Muhammed b. Faysal b. Turkī b. Abdullah b. Muhammed Āl Suūd’a kolaylaştırıp ihsan ettiği şeylerdendir. Yüce Allah onlara rahmet etsin ve onları affetsin.”
وكان يصلِّي من اللَّيل عشر ركعاتٍ، وربما صلَّى اثنتي عشرة (١) ركعة، ويوتر بواحدة (٢). فهذه أربعون ركعة، كانت وِرْده دائمًا، الفرائضُ وسننُها، وقيام اللَّيل والوتر.
ولم يكن من سُنّته (٣) الدُّعاء بعد الصُّبح والعصر، وإنَّما كان من هَدْيه الدُّعاء في الصَّلاة، وقبل السَّلام منها، كما تقدَّم. والله أعلم (٤).
* * *
(١) ض: «عشر».
(٢) أخرجه البخاري (١١٣٩)، ومسلم (٧٣٨)، من حديث عائشة ﵂.
(٣) س وهـ وط: «سننه».
(٤) في آخر نسخة ض: «الحمدلله رب العالمين على تمام هذه النُّسخة النَّافعة العظيمة، رحم الله مصنِّفها رحمةً واسعةً، وجعل عملنا وعمله خالصًا مضاعفًا، اللَّهُمَّ اغفر لكاتبها الفقير إلى الله عثمان بن عبد الله بن بشر، اللَّهُمَّ اغفر ذنوبه، واستر عيوبه في الدُّنيا والآخرة، وقد فرغت من نسخها يوم الأربعاء، الثالث عشر من جمادى الأولى، سنة ألفٍ ومئتين وإحدى وسبعين ١٢٧١، سبحان ربِّك ربِّ العِزَّة عمَّا يصفون، وسلامٌ على المرسلين، والحمد لله ربِّ العالمين، وصلَّى الله على سيِّدنا محمَّد وآله وصحبه وسلم». وفي جانبي هذه الخاتمة: «رحم الله امرأً دعا لكاتبها بالمغفرة».
(وفي آخر نسخة س: «آخر الجواب. والحمدلله وحده، وصلى الله وسلَّم على من لا نبيَّ بعده، وآله وصحبه وسلَّم. تمَّ الكتاب المبارك المسمَّى: كتاب الصلاة، للإمام الشَّهير، الشيخ محمَّد بن أبي بكر الزُّرعي، المعروف بابن القيِّم، رحمه الله تعالى وعفى عنه، والحمد لله ربِّ العالمين». وفي جانب الخاتمة الأيمن: «هذا الكتاب ممَّا يسَّره الله ومنَّ به على عبده الفقير إليه، محمَّد بن فيصل بن تركي بن عبد الله بن محمَّد آل سعود، رحمهم الله تعالى وعفى عنهم».