16
namaz kılanları öldürmek.” (1).
Bu, Allah’ın ona namaz kılmayanları öldürmeyi yasaklamadığına delâlet eder.
İmam Ahmed ve Şāfiī, “Müsned”lerinde (2) şu kişinin rivayet ettiği hadisi nakletmişlerdir:
(1) Ebū Dāvūd (4928), Beyhakī (8/224) ve Dārekutnī (2/54), Ebū Hüreyre’den (Allah ondan razı olsun) rivayet etmişlerdir. İsnadında Ebū Yesār el-Kureşī ve Ebū Hāşim bulunmaktadır. Dārekutnī, el-İlel’de (11/231) şöyle demiştir: “İkisi de meçhuldür. Hadis sabit değildir.”
Taberānī (18/26) ve İbn Adī, el-Kāmil’de (5/85) Enes’ten rivayet etmişlerdir. İsnadında, münkerü’l-hadīs olarak nitelenen Āmir b. Yesāf el-Yemāmī bulunmaktadır. Biyografisi için bk. İbn Adī, el-Kāmil (5/85); Zehebī, Mīzānü’l-i‘tidāl (2/361). Her ikisi de bu hadisi onun tenkit edilen rivayetleri arasında zikretmiştir.
Taberānī, el-Evsat’ta (5/194) kendi isnadıyla Ebū Saīd’den rivayet etmiştir. İsnadında el-Hasīb b. Cahder el-Basrī bulunmaktadır. Şu‘be, Kattān, İbn Maīn ve Buhārī onu yalancılıkla itham etmişlerdir. Bk. İbn Adī, el-Kāmil (3/68); Zehebī, el-Mīzān (1/653).
Hadisin bazı rivayetlerine ilişkin ayrıntılı değerlendirmeler için bk. Şeyh Muhammed Amr Abdüllatīf (Allah ona rahmet etsin), Ahādīth wa-marwiyyāt fī al-mīzān, s. 77 ve devamı.
(2) Müsned-i Ahmed (5/432) ve Müsned-i Şāfiī (8). Mālik (413), Abdürrezzāk (18688), İbn Hibbān (5971) ve başkaları da hadisi İbn Şihāb → Atā b. Yezīd el-Leysī → Ubeydullah b. Adī tarikiyle rivayet etmişlerdir. İbn Hibbān hadisi sahih kabul etmiştir. Heythemī, el-Mecma‘da (1/24), Būsīrī ise Ithāf al-khiyara al-mahara’da (1/125) şöyle demiştir: “Râvileri, Sahīh’te yer alan râvilerdir.”
قتل المصلِّين" (١).
ويدلُّ على أنَّ غير المصلِّين لم ينْهَه الله عن قتلهم.
وروى الإمام أحمد والشافعي في "مسندَيْهِما" (٢)، من حديث
(١) أخرجه أبو داود (٤٩٢٨) والبيهقي (٨/ ٢٢٤) والدَّارقطني (٢/ ٥٤)، من حديث أبي هريرة ﵁، وفي إسناده: أبويسار القرشي وأبوهاشم، قال الدَّارقطني في العِلل (١١/ ٢٣١): "مجهولان. ولا يثبت الحديث".
وأخرجه الطَّبراني (١٨/ ٢٦) وابن عدي في الكامل (٥/ ٨٥)، من حديث أنس، وفي إسناده: عامر بن يسافٍ اليمامي، منكر الحديث. وتُنظَر ترجمته في: الكامل لابن عديٍّ (٥/ ٨٥)، وميزان الاعتدال للذَّهبي (٢/ ٣٦١)، وقد أوردا له هذا الحديث ممَّا أُنكِر عليه.
وأخرجه الطَّبراني في الأوسط (٥/ ١٩٤) بإسناده من حديث أبي سعيد، وفي إسناده: الخصيب بن جحدر البصري، كذَّبه شعبة والقطَّان وابن معين والبخاري. يُنظَر: الكامل لابن عدي (٣/ ٦٨)، والميزان للذَّهبي (١/ ٦٥٣).
ويُنْظَر في تفصيل القول في بعض مرويَّات الحديث: أحاديث ومرويَّات في الميزان للشيخ محمد عمرو عبد اللَّطيف ﵀ (ص/٧٧) وما بعدها.
(٢) مسند أحمد (٥/ ٤٣٢)، ومسند الشافعي (٨). وأخرجه مالك (٤١٣)، وعبد الرزاق (١٨٦٨٨)، وابن حبان (٥٩٧١)، وغيرهم، من طريق ابن شهاب عن عطاء بن يزيد الليثي عن عبيد الله بن عدي به. والحديث صحَّحه ابن حبَّان، وقال الهيثمي في المجمع (١/ ٢٤) والبوصيري في إتحاف الخيرة المهرة (١/ ١٢٥): "رجاله رجال الصَّحيح".