16
ve ‘Allahu ekber’ derdi. Sonra ayağını büküp üzerine oturur, her uzvu yerli yerine oturuncaya kadar beklerdi. Ardından ayağa kalkar, ikinci rekâtta da aynı şekilde hareket ederdi. İki rekâttan sonra ayağa kalktığında tekbir getirir ve namaza başlarken yaptığı gibi (1) ellerini omuz hizasına kadar kaldırırdı. Sonra yine aynı şekilde devam ederdi. Namazın sona ereceği rekâta geldiğinde sol ayağını geriye çeker (2), kalçasına dayanarak yan oturur, ardından selâm verirdi.” (3).
Secdelerinde, “Yüceler yücesi Rabbimi bütün eksikliklerden tenzih ederim” (4) derdi. Buna “O’na hamd ederek” (5) sözünü de eklediği rivayet edilmiştir.
Bazen de şöyle derdi: “Allah’ım! Sana (6) secde ettim, sana iman ettim ve sana teslim oldum,
(1) “Mankibayhi kamā” (iki omzunu … gibi) ibaresi Hā nüshasında yoktur.
(2) Sīn nüshasında: “akhraja” (çıkardı).
(3) Buhārī (827–828), Ebū Dāvūd (733), Tirmizī (304) ve başkaları rivayet etmiştir. Bazı rivayetlerde diğerlerine göre ilaveler bulunmaktadır.
(4) Hadisin tahrici daha önce yapılmıştır (s. 415).
(5) Hadisin tahrici daha önce yapılmıştır (s. 415–416).
(6) “Sana” kelimesi Dād nüshasında yoktur.
وقال: «الله أكبر»، ثم ثَنَى رجله وقعد عليها، حتى يرجع كُلُّ عضوٍ إلى موضعه، ثُمَّ نَهَض فصنع في الركعة الثَّانية مثل ذلك، حتى إذا قام من السَّجْدَتين كبَّر ورَفَع يَدَيه حتى يحاذي بهما مَنْكِبَيْه، كما (١) صَنَع حين افتتح الصَّلاة، ثُمَّ صنع كذلك، حتى إذا كانت الرَّكعة التي تنقضي فيها الصَّلاة أخَّر (٢) رِجْلَه اليُسرى، وقعد على شِقِّه متورِّكًا، ثُمَّ سلَّم» (٣).
وكان يقول في سجوده: «سبحان ربِّي الأعلى» (٤). ورُوِيَ أنَّه كان يزيد عليها: «وبحمده» (٥).
وربَّما قال: «اللَّهم لك (٦) سجدتُّ، وبك آمنت، ولك أسلمت،
(١) «منكبيه كما» سقطت من هـ.
(٢) س: «أخرج».
(٣) أخرجه البخاري (٨٢٧ - ٨٢٨)، وأبوداود (٧٣٣)، والترمذي (٣٠٤) وغيرهم، يزيد بعضهم على بعض.
(٤) تقدَّم تخريجه (ص/٤١٥).
(٥) تقدَّم تخريجه (ص/٤١٥ - ٤١٦).
(٦) «لك» ليست في ض.