Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Secdede dizlerin önce yere konulmasını savunanlar şöyle dediler: Vāil b. Hucr hadisi, Ebû Hüreyre ve İbn Ömer hadislerinden daha sağlamdır. Buhārī (1) şöyle demiştir: “Ebū’z-Zinād’ın A‘rec’den, onun da Ebû Hüreyre’den rivayet ettiği hadiste, Muhammed b. Abdullah b. Hasan’ın rivayetini destekleyen başka bir rivayet yoktur (2).” Ardından, “Ebū’z-Zinād’dan hadis işitip işitmediğini de bilmiyorum.” demiştir.

Hattābī (3), “Vāil b. Hucr hadisi bundan daha sağlamdır.” demiş ve şöyle devam etmiştir: “Bazı âlimler, bu hadisin hükmünün neshedildiğini ileri sürmüştür. Bu sebeple Tirmizī onu hasen saymamış, tek tarîkli olduğuna hükmetmiş; Vāil hadisini ise hasen kabul etmiştir.”

Şöyle dediler: Ebû Hüreyre hadisinde, “Devenin çöktüğü gibi çökmesin.” buyurulmuştur. Deve çökerken dizlerinden önce ön ayaklarını yere koyar. Bu yasak, “Ellerini dizlerinden önce yere koysun.” sözüne karşı koymaz; bilakis onunla çelişir. Bu da söz konusu ilavenin rivayette doğru biçimde korunmadığını gösterir. Belki de bazı ravilerin naklinde bu ilavenin lafzı tersine dönmüştür.

Şöyle dediler: Bu görüşün tercih edilmesini destekleyen iki husus daha vardır:

Birincisi, Ebū Dāvūd’un (4) İbn Ömer’den rivayet ettiği şu hadistir: “Allah Resulü

(1) et-Tārīhu’l-kebīr’de (1/139). (2) Dād nüshasında burada “fīhi” (bu rivayette) ilavesi vardır. (3) Ma‘ālimü’s-sünen’de (1/208). (4) es-Sünen (992). İbn Huzeyme (692) ve Hākim (1/353) de bu hadisi rivayet etmiştir. Hākim, “Buhārī ve Müslim’in şartlarına göre sahih bir hadistir” demiştir. Üçü de hadisi İsmāīl b. Ümeyye → Nāfi‘ → İbn Ömer (Allah ondan razı olsun) tarikiyle nakletmiştir. Elbānī ise ed-Da‘īfe’de (967) hadisi zayıf saymıştır.
قال السَّابقون بالرُّكبتين: حديث وائل بن حُجْر أثبت من حديث أبي هريرة وابن عمر. قال البخاريُّ (١): «حديث أبي الزِّناد عن الأعرج عن أبي هريرة= لا يُتَابَع عليه (٢) محمد بن عبد الله بن الحسن». قال: «ولا أدري سمع من أبي الزِّناد أم لا؟». وقال الخطَّابيُّ (٣): «حديث وائل بن حُجْر أثبت منه». قال: «وزَعَم بعض العُلماء أنَّه منسوخٌ؛ ولهذا لم يحسِّنه التِّرمذي، وحكم بغرابته، وحسَّن حديث وائلٍ». قالوا: وقد قال في حديث أبي هريرة: «لا يبرك كما يبرك البعير»، والبعير إذا برك بدأ بيَدَيه قبل ركبتيه، وهذا النَّهْي لا يمانِعُ قوله: «وليضع يَدَيه قبل ركبتيه»، بل ينافيه. ويدلُّ على أنَّ هذه الزِّيادة غير محفوظةٍ، ولعلَّ لفظها انقلب على بعض الرِّواة. قالوا: ويدلُّ على ترجيح هذا أمران آخران: أحدهما: ما رواه أبوداود (٤)، من حديث ابن عمر: «أنَّ رسول الله
(١) في التاريخ الكبير (١/ ١٣٩). (٢) ض زيادة: «فيه» هنا. (٣) في معالم السُّنن (١/ ٢٠٨). (٤) السُّنن (٩٩٢). وأخرجه ابن خزيمة (٦٩٢)، والحاكم (١/ ٣٥٣)، وقال: «حديث صحيحٌ على شرط الشيخين»، كلُّهم من طريق إسماعيل بن أمية عن نافع عن ابن عمر ﵁ به. وقد ضعَّفه الألباني في الضَّعيفة (٩٦٧).

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler