Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

“Biriniz secdeye vardığında deve gibi çökmesin; ellerini dizlerinden önce yere koysun.”

Makburī de Ebû Hüreyre’den, Hz. Peygamber’in (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: “Biriniz secdeye vardığında ellerinden önce dizlerini yere koysun.” (1) Böylece Ebû Hüreyre’den gelen rivayetler birbiriyle çelişmektedir. Vāil’in hadisiyle İbn Ömer’in hadisi de birbiriyle çelişmektedir.

Bir grup İbn Ömer’in hadisini, bir grup ise Vāil b. Hucr’un hadisini tercih etmiştir. Bir başka grup da nesih yolunu benimseyerek şöyle demiştir: İlk emir, elleri dizlerden önce yere koymaktı; daha sonra bu hüküm, önce dizlerin yere konulmasıyla neshedildi. İbn (2) Huzeyme’nin izlediği yol da budur. Şöyle demiştir (3): “Secdede elleri yere koyma emrinin neshedildiğini ve dizleri ellerden önce yere koymanın önceki hükmü neshettiğini gösteren delillerin (4) zikri.” Ardından [İbrahim b. İsmail (5)] b. Yahya b. Seleme b. Küheyl yoluyla şu rivayeti nakletmiştir: [Bana rivayet etti

(1) Beyhakī (2/100), Abdullah b. Saīd el-Makburī → dedesi → Ebū Hüreyre → Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) isnadıyla bu rivayeti nakletmiştir. Beyhakī, “Abdullah b. Saīd el-Makburī zayıftır” demiştir. Elbānī ise el-İrvā’da (357), “Bâtıl bir hadistir… İbn Saīd el-Makburī son derece zayıftır…” demiştir. Biyografisi için bk. Tahdhību’l-kamāl (14/31); Mīzānu’l-i‘tidāl (2/429). (2) Dād nüshasında: “li-Ibn” (İbn’e ait). (3) “Qāla” (dedi) kelimesi Tā nüshasında yoktur. Hā nüshasında ise “fī dhikr” (zikri hakkında) şeklindedir. (4) Bütün nüshalarda böyledir. Sahīh-i İbn Huzeyme’nin basılı nüshasında ise “al-dalīl” (delil) şeklindedir. (5) Bütün nüshalarda “İsmāīl b. İbrāhīm” şeklindedir. Düzeltme, Sahīh-i İbn Huzeyme ve biyografi kitaplarına dayanılarak yapılmıştır.
«إذا سجد أحدُكُم فلا يبرك كما يبرك البعير، وليضع يَدَيه قبل رُكْبَتَيه». وروى عنه المقبري عن النَّبيِّ ﷺ: «إذا سجد أحَدُكم فليبدأ برُكْبَتَيْه قبل يَدَيْه» (١). فأبو هريرة قد تعارضت الرِّواية عنه، وحديث وائل وابن عمر قد تعارَضَا. فرجَّحَت طائفةٌ حديث ابن عمر، ورجَّحَت طائفةٌ حديث وائل بن حجرٍ، وسَلَكت طائفةٌ مسلك النَّسخ، وقالت: كان الأمر الأوَّل وضع اليَدَين قبل الرُّكبتين، ثم نُسِخ بوضع الرُّكبتين أولًا. وهذه طريقة ابن (٢) خزيمة قال (٣): «ذكر الدَّلائل (٤) على أنَّ الأمر بوضع اليَدَين عند السجود منسوخٌ؛ وأنَّ وضْعَ الرُّكبتين قبل اليَدَين ناسخٌ». ثُمَّ روى من طريق [إبراهيم بن إسماعيل (٥)] بن يحيى بن سلمة بن كهيل [حدَّثني
(١) أخرجه البيهقي (٢/ ١٠٠) من طريق عبد الله بن سعيد المقبري عن جدِّه عن أبي هريرة عن النَّبيِّ ﷺ به. قال البيهقي: «عبد الله بن سعيد المقبري ضعيفٌ». وقال الألباني في الإرواء (٣٥٧): «حديثٌ باطلٌ .. ابن سعيد المقبري واهٍ جدًّا .. ». تُنْظَر ترجمته في: تهذيب الكمال (١٤/ ٣١)، وميزان الاعتدال (٢/ ٤٢٩). (٢) ض: «لابن». (٣) «قال» ليست في ط، وفي هـ: «في ذكر». (٤) كذا في النُّسخ كلِّها، وفي صحيح ابن خزيمة المطبوع: «الدليل». (٥) في النُّسخ كلها: «إسماعيل بن إبراهيم». والتَّصويب من صحيح ابن خزيمة وكتب التَّراجم.

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler