Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Sonra, “Yüce Rabbimi her türlü eksiklikten tenzih ederim” (1) derdi. Onun, “Yüce Rabbimi O’na hamd ederek her türlü eksiklikten tenzih ederim” dediği de rivayet edilmiştir. Ebū Dāvūd şöyle demiştir: “Ancak bunun … olmamasından endişe ediyorum

= Ebū Dāvūd (734) ve Tirmizī (260) de şu lafızla rivayet etmişlerdir: “Rükûya vardı ve ellerini dizlerini kavrarcasına üzerlerine koydu; kollarını gerip yanlarından uzaklaştırdı.” Tirmizī, rivayetin “hasen-sahih” olduğunu belirtmiştir. Ebū Humeyd hadisinin bazı rivayet lafızlarında —bunlar yakında gelecektir— şöyle geçer: “Başını ne aşağı eğdi ne de yukarı kaldırdı.” Parmakların açılmasına gelince: İbn Huzeyme (594), İbn Hibbān (1920) ve Hākim, Vāil b. Hucr’dan (Allah ondan razı olsun) şu rivayeti nakletmişlerdir: “Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), rükûya vardığında parmaklarını açar, secde ettiğinde ise birleştirirdi.” Hākim, “Müslim’in şartına göre sahihtir” demiştir. (1) Müslim (772), Huzeyfe’den (Allah ondan razı olsun), Peygamber’in (sallallahu aleyhi ve sellem) gece namazının nasıl olduğunu anlatan bir hadis rivayet etmiştir. Hadiste şöyle geçer: “Sonra rükûya vardı ve ‘Yüce Rabbimi her türlü eksiklikten tenzih ederim’ demeye başladı.” Ebū Dāvūd (886), Tirmizī (261) ve İbn Māce (890) de İshāk b. Yezīd el-Huzalī’nin Avn b. Abdullah b. Utbe’den, onun da İbn Mes‘ūd’dan (Allah ondan razı olsun) naklettiği şu rivayeti aktarmışlardır: Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Sizden biri rükûya vardığında üç kez ‘Yüce Rabbimi her türlü eksiklikten tenzih ederim’ desin. Bu, en az miktardır. Secde ettiğinde de üç kez ‘En yüce Rabbimi her türlü eksiklikten tenzih ederim’ desin. Bu da en az miktardır.” Ebū Dāvūd, “Bu rivayet mürseldir; Avn, Abdullah’a yetişmemiştir” demiştir. Tirmizī ise “İsnadı muttasıl değildir; Avn b. Abdullah b. Utbe, İbn Mes‘ūd ile görüşmemiştir” demiştir. Hāfız, et-Talkhīs’te (1/242) şöyle demiştir: “İsnadında kopukluk vardır… Bu hadisin aslı, Ebū Dāvūd, İbn Māce, Hākim ve İbn Hibbān’da, Ukbe b. Āmir’den rivayet edilmiştir. O şöyle demiştir: ‘Öyleyse yüce Rabbinin adını tesbih et’ ayeti inince Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), ‘Bunu rükûunuzda söyleyin’ buyurdu. ‘En yüce Rabbinin adını tesbih et’ ayeti inince de ‘Bunu secdenizde söyleyin’ buyurdu.” Bu hadisin tahrici ve hakkındaki değerlendirmeler daha önce geçmiştir (s. 271).
ثُمَّ قال: «سبحان ربِّي العظيم» (١). ورُوِيَ عنه أنَّه كان يقول: «سبحان ربِّي العظيم وبحمده». قال أبوداود: «وأخاف أنْ لا تكون هذه
= وأخرجه أبوداود (٧٣٤)، والترمذي (٢٦٠) وقال: «حسن صحيح»، بلفظ: «ركع فوضع يديه على ركبتيه؛ كأنَّه قابضٌ عليهما، ووتر يديه فنحَّاهما عن جَنْبَيه». وفي بعض ألفاظ حديث أبي حميد ـ وسيأتي قريبًا ـ: «فلم يصوِّب رأسه ولم يُقْنِعه». وأمَّا تفريج الأصابع: فأخرجه ابن خزيمة (٥٩٤)، وابن حبان (١٩٢٠)، والحاكم، وقال: «صحيحٌ على شرط مسلم»، من حديث وائل بن حجر ﵁: «أنَّ النَّبيَّ ﷺ كان إذا ركع فرَّج أصابعه، وإذا سجد ضمَّ أصابعه». (١) أخرجه مسلم (٧٧٢)، من حديث حذيفة ﵁، في صفة صلاته ﷺ باللَّيل، وفيه: «ثم ركع، فجعل يقول: سبحان ربي العظيم». وأخرجه أبوداود (٨٨٦)، والترمذي (٢٦١)، وابن ماجه (٨٩٠)، من طريق إسحاق ابن يزيد الهذلي عن عون بن عبد الله بن عتبة عن ابن مسعودٍ ﵁ قال: قال رسول الله ﷺ: «إذا ركع أحدكم فليقل ثلاث مراتٍ: سبحان ربي العظيم، وذلك أدناه، وإذا سجد فليقل: سبحان ربي الأعلى ثلاثًا، وذلك أدناه». قال أبوداود: «هذا مرسلٌ، عونٌ لم يدرك عبد الله»، وقال الترمذي: «ليس إسناده بمتصلٍ؛ عون بن عبد الله بن عتبة لم يلق ابن مسعود»، وقال الحافظ في التلخيص (١/ ٢٤٢): «وفيه انقطاعٌ .. وأصل هذا الحديث عند أبي داود وابن ماجه والحاكم وابن حبان من حديث عقبة بن عامر قال: لمَّا نزلت فسبح باسم ربك العظيم قال النَّبيُّ ﷺ: اجعلوها في ركوعكم، فلمَّا نزلت سبح اسم ربك الأعلى قال: اجعلوها في سجودكم». وقد تقدَّم تخريج هذا الحديث والكلام عليه (ص/٢٧١).

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler