“Ve ‘Gazaba uğrayanların ve sapmışların yoluna değil’ dediğinde” (1).

Hadisler, yalnızca iki susuş bulunduğu (2) hususunda ittifak etmektedir: İlki, namaza başlarken yapılan susuştur. İkincisinin yeri ise ihtilaflıdır. Bunun Fâtiha okunduktan sonra olduğunu söyleyen Katāde’dir. Ancak ondan farklı şekillerde rivayet edilmiştir: Bazen (3) böyle söylemiş, bazen de “Kıraati bitirdikten sonra” demiştir. Yūnus ve Eş‘as’tan gelen rivayetlerde ise bu susuşun kıraatin tamamını bitirdikten sonra olduğu hususunda ihtilaf yoktur. İki rivayetten daha kuvvetli olanı budur. Allah en doğrusunu bilir.

Kısacası, Resûlullah’ın ﷺ Fâtiha’yı okuduktan sonra arkasında namaz kılanların da onu okuyabilmesi için sustuğu, sahih veya zayıf hiçbir isnadla nakledilmemiştir. Burada susması hakkında, gördüğünüz üzere, ihtilaflı olan bu hadisten başka bir rivayet yoktur. Şayet burada (4), imama uyanın Fâtiha’yı okuyabileceği kadar uzun bir süre sussaydı, bu durum sahâbeden gizli kalmazdı (5). Onların bunu bilmeleri (6) ve nakletmeleri, namaza başlarken yapılan susuşu bilmelerinden ve nakletmelerinden daha önemli olurdu (7).