Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

“Sahīhayn (1)”da yer alan rivayete göre Muaz, Bakara suresini okumuştur. Bazı raviler ise tereddüt ederek “Bakara veya Nisâ suresini” demiştir. Onun “Kıyamet yaklaştı” ayetiyle başlayan sureyi okuduğuna ilişkin olay, “Sahīh”te zikredilmemiştir. “Sahīhayn”da (2) yer alan rivayetin sahih olması, bu rivayete göre daha kuvvetlidir.

Câbir, hadisi iyi muhafaza ederek şöyle nakletmiştir: “Muaz, Peygamber’le —Allah’ın salât ve selâmı üzerine olsun— yatsı namazını kılar, ardından kendi topluluğuna gelip onlara imamlık yapardı. Bir defasında namaza Bakara suresini okuyarak başladı.” Ardından olayı anlatmıştır. İşte Câbir, onun bunu bir defa yaptığını ve Bakara suresini okuduğunu tereddütsüz bildirmiştir. Bu hadisin sahih olduğu hususunda ittifak vardır; Buhârî ve Müslim onu “Sahīhayn”da (3) rivayet etmişlerdir. Allah en doğrusunu bilir.

Bölüm

Böylece anlaşılmıştır ki Resûlullah’ın —Allah’ın salât ve selâmı üzerine olsun— yasakladığı gereksiz yere derinleşmek, söz ve davranışta aşırılığa gitmek ve işi zorlaştırmak; onun ve ashabının yoluna, onların benimsediği uygulamalara aykırı olandır. Onun ve kendisinden sonra gelen halifelerinin yaptıklarına uygun davranmak ise, kim kabul etmese veya bunun mahiyetini bilmese de, ona tam anlamıyla uymaktır.

Şu hâlde gereksiz yere derinleşmek ve söz ve davranışta aşırılığa gitmek; onun getirdiğine (4) aykırı davranmak, bunun sınırlarını aşmak ve bu hususta aşırıya kaçmaktır.

(1) Daha önce geçti (s. 389). (2) Hā ve Tā nüshalarında: “al-Sahīh”. (3) Buhârî (701), Müslim (465). (4) Dād nüshasında: “li-mā”.
والذي في «الصَّحِيحَين (١)» أنَّه قرأ بسورة البقرة، وشكَّ بعض الرُّواة فقال: «بالبقرة أوالنِّساء». وقصَّة قراءته بـ ﴿اقْتَرَبَتِ﴾ لم تُذْكَر في «الصَّحيح». والذي في «الصَّحِيْحَين» (٢) أولى بالصِّحَّة منها. وقد حفظ الحديث جابرٌ فقال: «كان معاذٌ يصلِّي مع النَّبيِّ ﷺ العشاء، ثُمَّ أتى قومه فأمَّهُم، فافتتح بسورة البقرة». وذكر القِصَّة. فهذا جابرٌ أخبر أنَّه فعل ذلك مرَّةً، وأنَّه قرأ بالبقرة ولم يشكَّ، وهذا الحديث متَّفقٌ على صِحَّته، أخرجاه في «الصَّحِيْحَين» (٣). والله أعلم. فصْلٌ وقد ظهر بهذا أنَّ التعمُّق والتنطُّع والتَّشديد الذي نهى عنه رسول الله ﷺ هو المخالف لهَدْيه وهَدْي أصحابه، وما كانوا عليه. وأنَّ موافقته فيما فعله هو وخلفاؤه من بعده هو محض المتابعة، وإنْ أباها مَنْ أباها، وجهلها مَنْ جهلها. فالتعمُّق والتَّنطُّع: مخالفة ما (٤) جاء به، وتجاوزه، والغلوُّ فيه.
(١) تقدَّم (ص/٣٨٩). (٢) هـ وط: «الصحيح». (٣) البخاري (٧٠١)، ومسلم (٤٦٥). (٤) ض: «لما».

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler