Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Şöyle bir itiraz ileri sürülürse: İmam Ahmed (1), Büreyde’den şu rivayeti nakletmiştir: Muaz b. Cebel, arkadaşlarına yatsı namazını kıldırırken “Kıyamet yaklaştı” [Kamer/1] ayetiyle başlayan sureyi okudu. Bir adam, Muaz namazı bitirmeden kalkıp kendi namazını kıldı ve gitti. Muaz ona sert sözler söyledi. Bunun üzerine adam, Resûlullah’a —Allah’ın salât ve selâmı üzerine olsun— gelerek mazeretini açıkladı: “Hurma bahçemde çalışıyordum ve su konusunda endişelendim.” Resûlullah —Allah’ın salât ve selâmı üzerine olsun— şöyle buyurdu: “Namazı, ‘Güneşe ve onun aydınlığına andolsun’ [Şems/1] ayetiyle başlayan sureyi ve benzeri sureleri okuyarak kıldır.” Bu itiraza, Muaz’la ilgili olayın birden fazla kez yaşandığı cevabı verilmiştir.

Bu cevap, doğruluktan son derece uzaktır. Çünkü Muaz, Resûlullah’ın —Allah’ın salât ve selâmı üzerine olsun— kendisini bir şeyden (2) men etmesinin ardından tekrar aynı şeyi yapmayacak kadar Allah’ın dinini iyi biliyordu.

Bundan daha iyi bir cevap ise şudur: Muaz, ilk rekâtta Bakara suresini, ikinci rekâtta da “Kıyamet yaklaştı” [Kamer/1] ayetiyle başlayan sureyi okumuş olabilir. Ravilerin bir kısmı onun ilk rekâttaki okuyuşunu (3) zikrederek “Bakara suresini okuyarak namaz kıldırdı” demiş; bir kısmı da ikinci rekâttaki okuyuşunu zikrederek “ ‘Kıyamet yaklaştı’ [Kamer/1] ayetiyle başlayan sureyi okuyarak namaz kıldırdı” demiştir.

(1) Müsned’de (5/355), Zeyd b. Habbāb → Hüseyin b. Vākid → Abdullah b. Büreyde → Büreyde (Allah ondan razı olsun) tarikiyle rivayet edilmiştir. İbn Hacer, Natā’ij al-afkār’da (1/461) isnadını hasen kabul etmiş; Elbānī de al-Irwā’da (295) rivayeti sahih saymıştır. (2) “Bir şeyden” ifadesi Hā ve Tā nüshalarında yoktur. (3) “Bakara suresini … ilk rekâttaki” bölümü Hā ve Tā nüshalarında düşmüştür.
فإنْ قيل: فقد روى الإمام أحمد (١)، من حديث بريدة: أنَّ معاذ بن جبل صلَّى بأصحابه صلاة العشاء، فقرأ فيها ﴿اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ﴾ [القمر/١]، فقام رجلٌ قبل أنْ يفرغ فصلَّى وذهب، فقال له معاذٌ قولًا شديدًا، فأتى الرَّجلُ النَّبيَّ ﷺ فاعتذر إليه، فقال: إنِّي كنت أعمل في نخلي وخِفْتُ على الماء، فقال رسول الله ﷺ: «صلِّ بـ ﴿الشَّمْسِ وَضُحَاهَا﴾ [الشمس/١]، ونحوها من السُّور» = فقد أجيب عن هذا بأنَّ قصة معاذ تكرَّرت. وهذا جوابٌ في غاية البُعْد عن الصَّواب؛ فإنَّ معاذًا كان أفقه في دين الله من أنْ ينهاه رسول الله ﷺ عن شيءٍ (٢) ثم يعود له. وأجودُ من هذا الجواب: أنْ يكون قرأ في الرَّكعة الأولى بالبقرة، وفي الثَّانية بـ ﴿اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ﴾ [القمر/١]، فذكر بعضهم قراءته في الأولى (٣) فقال: «صلَّى بالبقرة»، وبعضهم قراءته في الثَّانية، فقال: «صلَّى بـ ﴿اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ﴾ [القمر/١]».
(١) في المسند (٥/ ٣٥٥)، من طريق زيد بن الحباب عن حسين بن واقد عن عبد الله ابن بريدة عن بريدة ﵁ به. وقد حسَّن إسناده ابن حجر في نتائج الأفكار (١/ ٤٦١)، وصحَّحه الألباني في الإرواء (٢٩٥). (٢) «عن شيءٍ» ليست في هـ وط. (٣) «بسورة البقرة .. الأولى» سقطت من هـ وط.

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler