16
başından sonuna kadar yapılırdı. Namazın başında çeşitli dualar okur; rükûda, rükûdan doğrulduktan sonra, secdede, iki secde arasında ve selâm vermeden önce teşehhüdde de dua ederdi. Ebû Bekir Sıddık’a namazında okuyacağı bir dua öğretti (1). Hasan bin Ali’ye de vitir namazının kunutunda okuyacağı bir dua öğretti (2). Bir topluluk için dua yahut bir topluluk aleyhine beddua edeceği zaman, bunu namazda rükûdan sonra yapardı (3).
(1) Buhārī (779) ve Müslim (2705), Ebū Bekir’den (Allah ondan razı olsun) rivayet etmişlerdir. Ebū Bekir, Peygamber’e (sallallahu aleyhi ve sellem), “Bana namazımda okuyacağım bir dua öğret” demiş; o da (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: “Şöyle de: Allah’ım! Ben kendime çok zulmettim. Günahları senden başka bağışlayan yoktur. Katından bir mağfiretle beni bağışla ve bana merhamet et. Şüphesiz sen çok bağışlayan, çok merhamet edensin.”
(2) Ahmed (1/199), Ebū Dāvūd (1425), Nesāī (1745), Tirmizī (464), İbn Māce (1178), İbn Huzeyme (1095), İbn Hibbān (722) ve başkaları, Bureyd b. Ebī Meryem–Ebū’l-Havrā es-Sa‘dī tarikiyle Hasan b. Ali’den (Allah ondan razı olsun) rivayet etmişlerdir. İbn Huzeyme ve İbn Hibbān hadisi sahih, Tirmizī ise hasen kabul etmiş ve şöyle demiştir: “Peygamber’den (sallallahu aleyhi ve sellem) vitir namazındaki kunut hakkında bundan daha güzel bir rivayet bilmiyoruz.” Hadis başka bir tarikle de rivayet edilmiştir. Nevevī, el-Hulāsa’da (1/455); Irākī, Tahrīcu ehādīsi’l-İhyā’da (1/110); İbnü’l-Mulakkin, el-Bedru’l-munīr’de (3/630) ve Elbānī, el-İrvā’da (429) hadisi sahih kabul etmişlerdir.
(3) Buhārī (4560) ve Müslim (675), Ebū Hureyre’den (Allah ondan razı olsun) şu hadisi rivayet etmişlerdir: “Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem), birine beddua etmek veya biri için dua etmek istediğinde rükûdan sonra kunut yapardı.” Lafız Buhārī’ye aittir.
أولها إلى آخرها. فكان يدعو في الاستفتاح أنواعًا من الدُّعاء، وفي الركوع، وبعد رفع رأسه منه، وفي السُّجود، وبين السَّجدتين، وفي التشهُّد قبل التَّسليم. وعلَّم الصِّدِّيق دعاءً يدعو به في صلاته (١). وعلَّم الحسن بن علي دعاء يدعو به في قنوت الوتر (٢). وكان إذا دعا لقومٍ أوعلى قومٍ جعله في الصَّلاة بعد الرُّكوع (٣).
(١) أخرجه البخاري (٧٧٩)، ومسلم (٢٧٠٥) من حديث أبي بكرٍ ﵁ أنَّه قال للنَّبي ﷺ: علِّمني دعاءً أدعو به فى صلاتي، فقال ﷺ: «قُلْ: اللَّهم إنِّي ظلمتُ نفسي ظلمًا كثيرًا، ولا يغفر الذُّنوب إلَّا أنت، فاغفر لي مغفرة من عندك وارحمني، إنَّك أنت الغفور الرَّحيم».
(٢) أخرجه أحمد (١/ ١٩٩)، وأبوداود (١٤٢٥)، والنَّسائي (١٧٤٥)، والترمذي (٤٦٤)، وابن ماجه (١١٧٨)، وابن خزيمة (١٠٩٥)، وابن حبَّان (٧٢٢)، وغيرهم، من طريق بريد بن أبي مريم أبي الحوراء السعدي عن الحسن بن عليٍّ ﵁. وقد صحَّحه ابن خزيمة، وابن حبَّان، وحسَّنه التِّرمذي، وقال: «لا نعرف عن النَّبيِّ ﷺ في القنوت في الوتر شيئًا أحسن من هذا». ورُوِي من غير هذا الوجه. وصحَّحه النَّووي في الخلاصة (١/ ٤٥٥)، والعراقي في تخريج أحاديث الإحياء (١/ ١١٠)، وابن الملقِّن في البدر المنير (٣/ ٦٣٠)، والألباني في الإرواء (٤٢٩).
(٣) أخرجه البخاري (٤٥٦٠)، ومسلم (٦٧٥) من حديث عن أبي هريرة ﵁: «أنَّ رسول الله ﷺ كان إذا أراد أن يدعو على أحدٍ أو يدعو لأحدٍ قَنَت بعد الرُّكوع». لفظ البخاري.