16
—hastaya rukye yapılması hakkında Ebû Dâvûd ve başkalarının rivayet ettiği hadiste (1)— “Sen güzel ve temiz olanların Rabbisin.” denir.
Kullarından (2) yalnızca güzel ve temiz olanlar O’nun yakınında bulunur. Nitekim cennet ehline şöyle denir: “Selâm size! Tertemiz oldunuz. Ebediyen kalmak üzere girin oraya!” [Zümer/73]
Yüce Allah, şeriatı (3) ve takdiriyle, güzel ve temiz olanların güzel ve temiz kimselere ait olduğuna hükmetmiştir (4).
(1) Hadis (3892). Hākim (1/494) ve Nesāī de el-Kübrā’da (10809) rivayet etmiştir. Bu rivayetlerin tamamı, Ziyāda b. Muhammed el-Ensārī → Muhammed b. Ka‘b el-Kurazī → Fadāle b. Ubeyd → Ebū’d-Derdā (Allah ondan razı olsun) isnadıyla gelmiştir. Ebū’d-Derdā şöyle demiştir: Resûlullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğunu işittim: “Sizden biri bir rahatsızlıktan şikâyet ederse veya bir kardeşi böyle bir şikâyette bulunursa şöyle desin: ‘Ey gökte olan Rabbimiz Allah! İsmin mukaddestir. Emrin gökte ve yerdedir. Rahmetin gökte olduğu gibi, yerde de rahmetini göster. Günahlarımızı ve hatalarımızı bağışla. Sen temiz ve iyi kimselerin Rabbisin. Bu ağrının üzerine rahmetinden bir rahmet, şifandan bir şifa indir.’ Böylece iyileşir.”
Buhārī, İbn Hibbān ve Nesāī, Ziyāda el-Ensārī hakkında “munkar al-hadīth” (hadisleri münker görülen râvi) demişlerdir. Zehebī, el-Mīzān’da (3/145), Ziyāda’nın biyografisinde şöyle demiştir: “Rukye hadisini tek başına rivayet etmiştir.”
Ahmed de (6/20), Ebū’l-Yemān → Ebū Bekir b. Ebī Meryem → bazı şeyhler → Fadāle b. Ubeyd el-Ensārī (Allah ondan razı olsun) yoluyla benzerini rivayet etmiştir.
Nesāī, el-Kübrā’da (10807), Mansūr → Talk b. Habīb el-Anezī → babası yoluyla aynı hadisi rivayet etmiştir. Yine Nesāī, el-Kübrā’da (10808), Yūnus b. Habbāb → Talk b. Habīb → Şamlı bir adam → babası yoluyla aynı hadisi rivayet etmiştir.
İbn Teymiyye, el-Vāsitiyye’de bu hadisi hasen kabul etmiştir. Bk. Mecmū‘u’l-fetāvā (3/139).
(2) هـ ve ط: “yujāwizuhu ‘an”.
(3) هـ ve ط: “shar‘uhu” (onun şeriatı).
(4) Yüce Allah’ın şu ayetteki sözüne işaret etmektedir: “Temiz ve güzel olanlar temiz ve güzel kimselere, temiz ve güzel kimseler de temiz ve güzel olanlara aittir.” [Nūr/26].
المريض، الذي رواه أبوداود وغيره (١): «أنت ربُّ الطَّيِّبِين».
ولا يجاوِرُه من (٢) عباده إلَّا الطيِّبُون؛ كما يُقال لأهل الجنَّة: ﴿سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ﴾ [الزمر/٧٣].
وقد حكم سبحانه ـ بشرعه (٣) وقدره ـ أنَّ الطَّيبات للطَّيِّبين (٤).
(١) حديث (٣٨٩٢). وأخرجه الحاكم (١/ ٤٩٤)، والنَّسائي في الكبرى (١٠٨٠٩)، كلُّهم من طرقٍ عن زيادة بن محمد الأنصاري عن محمد بن كعب القرظي عن فضالة بن عبيد عن أبي الدَّرداء ﵁ قال: سمعت رسول الله ﷺ يقول: «من اشتكى منكم شيئًا أو اشتكاه أخٌ له، فلْيَقل ربنا الله الذي في السماء، تقدَّس اسمك، أمرك في السَّماء والأرض، كما رحمتك في السماء، فاجعل رحمتك في الأرض، اغفر لنا حوبنا وخطايانا، أنت ربُّ الطيِّبين، أنزل رحمةً من رحمتك، وشفاءً من شفائك على هذا الوجع، فيبرأ».
وقد قال البخاري وابن حبَّان والنسائي عن زيادة الأنصاري: «منكر الحديث». وقال الذَّهبي في الميزان (٣/ ١٤٥) في ترجمة زيادة: «وقد انفرد بحديث الرقية».
وقد أخرجه أحمد (٦/ ٢٠) من طريق أبي اليمان عن أبي بكر بن أبي مريم عن الأشياخ عن فضالة بن عبيد الأنصاري ﵁ بنحوه.
وأخرجه النسائي في الكبرى (١٠٨٠٧) من طريق منصور عن طلق بن حبيبٍ العنزي عن أبيه به. وأخرجه النسائي في الكبرى (١٠٨٠٨) من طريق يونس بن خباب عن طلق بن حبيب عن رجلٍ من أهل الشام عن أبيه به.
وقد حسَّن الحديث ابن تيميَّة في «الواسطيَّة»، يُنْظَر: مجموع الفتاوى (٣/ ١٣٩).
(٢) هـ وط: «يجاوزه عن».
(٣) هـ وط: «شرعه».
(٤) يشير إلى قوله ﷾ في الآية: ﴿وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ﴾ [النُّور/٢٦].