Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

—yani bir yaratılmışın başka bir yaratılmışla karşılaştığında veya onun huzuruna girdiğinde sunduğu selamlamanın yerine—. Çünkü insanlar hükümdarlarını ve büyüklerini, gönüllerini kazanmak için çeşitli biçimlerde selamlarlar (1). Kimi “Sabahın güzel olsun”, kimi “Ömrün ve nimetlerin daim olsun”, kimi “Allah ömrünü uzun etsin”, kimi de “Bin yıl yaşayasın (2)” der. Bazıları hükümdarlara secde eder, bazıları ise selam verir. Böylece aralarındaki selamlamalar, selamlanan kişinin hoşuna giden söz ve davranışları içerir.

Müşrikler de putlarını selamlarlar. Hasan şöyle demiştir: “Cahiliye halkı putlarına ellerini sürer ve ‘Hayatın daim olsun’ derdi. İslâm gelince, bu selam ve tâzim ifadelerinin en güzelini, en temizini ve en üstününü Allah’a (3) yöneltmeleri emredildi.” (4)

Dolayısıyla “Tahiyyāt (5)”, kulun, ölmeyen ve daima diri olana sunduğu selam ve tâzimdir. Allah, bu selam ve tâzim ifadelerine kendisi dışındaki her şeyden daha layıktır. Çünkü bunlar hayatı, kalıcılığı ve devamlılığı içerir. Bu selam ve tâzim ifadelerini, ölmeyen, daima diri ve kalıcı olan, hükümranlığı sona ermeyen Allah’tan başka hiç kimse hak etmez.

(1) هـ ve ط: “yuhayyūna bihā qulūbahum” (bunlarla onların gönüllerini selamlarlar). (2) هـ: “ta‘ish” (yaşayasın). (3) “Lillāh” (Allah’a) ibaresi س nüshasından alınmıştır. (4) Bu rivayete rastlayamadım. (5) هـ ve ط: “fa-l-tahiyya” (öyleyse selam ve tâzim).
المخلوق للمخلوق إذا واجَهَه أو دخل عليه. فإنَّ النَّاس يحيُّون ملوكهم وأكابرهم بأنواع التحيَّات التي يتَحبَّبُون بها إلى قلوبهم (١). فبعضهم يقول: أنعم صباحًا، وبعضهم يقول: لك البقاء والنِّعمة، وبعضهم يقول: أطال الله بقاءك، وبعضهم يقول: تعيش (٢) ألف عام، وبعضهم يسجد للملوك، وبعضهم يسلِّم. فتحيَّاتهم بينهم تتضمَّن ما يحبُّه المُحَيَّا من الأقوال والأفعال. والمشركون يحيُّون أصنامهم. قال الحسن: «كان أهل الجاهليَّة يتمسَّحُون بأصنامهم، ويقولون: لك الحياة الدَّائمة؛ فلمَّا جاء الإسلام أُمِرُوا أن يجعلوا لله (٣) أطيب تلك التَّحيَّات، وأزكاها، وأفضلها» (٤). فـ «التحيَّات (٥)» هي تحيَّةٌ من العبد للحيِّ الذي لا يموت، وهو سبحانه أولى بتلك التحيَّات من كُلِّ ما سواه؛ فإنَّها تتضمَّن الحياة والبقاء والدَّوام، ولا يستحقُّ أحدٌ هذه التحيَّات إلَّا الحيُّ الباقي الذي لا يموت، ولا يزول ملكُه.
(١) هـ وط: «يحيُّوْنَ بها قلوبهم». (٢) هـ: «تعش». (٣) «لله» من س. (٤) لم أقف عليه. (٥) هـ وط: «فالتحية».

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler