Kitāb al-Ṣalāh - İbn Kayyim - (الكتاب/361)

rükû ve secdeden.

Bölüm

Ardından tekbir getirir ve ellerini kaldırmadan Allah’a secdeye kapanır. Çünkü yüz nasıl yere iniyorsa eller de secde için yere iner (1). Eller, kendilerine düşen kulluğu yerine getirmek üzere yere iner (2); bu da onları kaldırmaya ihtiyaç bırakmaz. Bu sebeple başı secdeden kaldırırken elleri kaldırmak meşru kılınmamıştır. Çünkü eller, başla birlikte yere konulduğu gibi onunla birlikte kaldırılır (3). Secde, en mükemmel biçimde (4), kulluğu en güçlü şekilde ifade edecek ve bütün uzuvları en geniş biçimde kapsayacak şekilde meşru kılınmıştır; böylece (5) bedenin her bir parçası kulluktan payını alır.

Secde, namazın sırrı, en büyük rüknü ve rekâtın sonudur. Ondan önceki rükünler, ona hazırlık niteliğindedir. Bu bakımdan hacdaki ziyaret tavafına benzer (6). Çünkü ziyaret tavafı haccın asıl gayesi, Allah’ın huzuruna girip O’nu ziyaret etme yeridir; ondan önceki ibadetler ise ona hazırlık niteliğindedir. Bu sebeple kulun Rabbine en yakın olduğu an, secdede bulunduğu andır (7). Ve en faziletli

(1) ض, هـ ve ط: “yanhattān” (ikisi de yere iner). (2) ض ve س: “munhattān” (ikisi de yere inmiş hâldedir); هـ ve ط: “yanhattān” (ikisi de yere iner). (3) ض: “minhu” (ondan). “Kamā yūda‘ān ma‘ahu” (onunla birlikte yere konuldukları gibi) cümlesi س nüshasında yoktur. (4) ط: “al-hay’a” (biçim). (5) “Bihayth” (böylece) kelimesi ض nüshasında yoktur. (6) س: “yushbih” (benzer). (7) Müslim’in (482), Ebû Hüreyre’den (Allah ondan razı olsun) naklettiği hadise işaret etmektedir.

الركوع والسُّجود. فصْلٌ ثمَّ يكبِّر ويخرُّ لله ساجدًا، غير رافعٍ يديه؛ لأنَّ اليدين تنحطَّان (١) للسُّجود كما ينحطُّ الوجه، فهما تنحطَّان (٢) لعبوديتهما، فأغْنَى ذلك عن رفعهما؛ ولذلك لم يُشْرَع رفعُهُما عند رفع الرَّأس من السُّجود؛ لأنَّهما يرفعان معه كما يوضعان معه (٣). وشُرِع السُّجود على أكمل الهيئات (٤) وأبلغِها في العبوديَّة، وأعمِّها لسائر الأعضاء؛ بحيث (٥) يأخذ كلُّ جزءٍ من البَدَن بحظِّه من العبوديَّة. والسُّجُود سِرُّ الصلاة، وركنها الأعظم، وخاتمة الركعة. وما قبله من الأركان كالمقدِّمات له، فهو شِبْهُ (٦) طواف الزِّيارة في الحجِّ؛ فإنَّه مقصود الحجِّ، ومحلُّ الدُّخول على الله وزيارته، وما قبله كالمقدِّمات له؛ ولهذا أقرب ما يكون العبد من ربِّه وهو ساجدٌ (٧). وأفضل

(١) ض وهـ وط: «ينحطان». (٢) ض و س: «منحطان»، و هـ و ط: «ينحطان». (٣) ض: «منه». وجملة: «كما يوضعان معه» سقطت من س. (٤) ط: «الهيئة». (٥) «بحيث» ليست في ض. (٦) س: «يشبه». (٧) يشير إلى ما أخرجه مسلم (٤٨٢)، من حديث أبي هريرة ﵁.