Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Namazdaki zikirlerin en faziletlisi kıyam zikridir. Namaz kılanın en güzel duruşları (1) da kıyam duruşlarıdır (2). Bu sebeple kıyam; hamde, övgüye, Allah’ın yüceliğini dile getirmeye ve yüce Rabbin kelâmını okumaya ayrılmıştır. Rükû ve secdede Kur’an okumak da bu yüzden yasaklanmıştır. Çünkü bunlar zillet, boyun eğme, eğilme ve alçalma hâlleridir. Bu sebeple bu iki duruşa uygun zikirler meşru kılınmıştır (3). Rükû edenin, kendisi alçalıp eğilirken (4) ve boyun eğerken Rabbinin azametini anması; Allah’ın azamet sıfatıyla (5), kibriyasına, celâline (6) ve azametine aykırı her şeyden yüce olarak anılması meşru kılınmıştır.

Rükû edenin söyleyebileceği en faziletli söz, hiç şüphesiz, “Azamet sahibi Rabbimi her türlü eksiklikten tenzih ederim” sözüdür. Çünkü Allah, kullarına bunu emretmiştir. O’nun emirlerini tebliğ eden, O’nunla kulları arasındaki elçi de bu zikrin yerini rükû olarak belirlemiştir. “Öyleyse azamet sahibi Rabbinin adını tesbih et.” [Vâkıa/74] ayeti indiğinde, “Bunu rükûunuzda söyleyin.” buyurmuştur (7).

Birçok âlim, bu zikri kasten terk edenin namazını geçersiz saymış ve secdeyi gerekli görmüştür

(1) ط: “Hay’at al-musallī hay’a” (namaz kılanın duruşu, duruş). (2) Müellif, kıyam ile secdenin hangisinin daha faziletli olduğunu ez-Zād’da ele almıştır (1/235–237). (3) ط: “Hay’atihā” (onun duruşu). (4) هـ: “Tata’munihi” (onun eğilmesi). (5) “Yūsaf” (nitelenir) kelimesi ض nüshasında, “Bi-wasf” (sıfatıyla) kelimesi ise س nüshasında yoktur. (6) س: “Jalālatihi” (O’nun yüceliği). (7) Bu hadisin tahrici daha önce verilmiştir (s. 271).
وأفضل أذكار الصَّلاة ذكر القيام، وأحسن هيئات المصلِّي هيئات (١) القيام (٢)؛ فخُصَّت بالحمد والثَّناء والمجد، وتلاوة كلام الربِّ ﷻ؛ ولهذا نُهِي عن قراءة القرآن في الركوع والسُّجود؛ لأنَّهما حالتا ذُلٍّ وخضوعٍ وتطامنٍ وانخفاضٍ؛ ولهذا شُرِع فيهما من الذِّكر ما يناسب هيئتهما (٣)، فشُرِع للرَّاكع أنْ يذكر عظمة ربِّه في حال انخفاضه هو وتطامنه (٤) وخضوعه، وأنَّه سبحانه يُوْصَف بوصف (٥) عظمته عمَّا يضادُّ كبرياءه وجلاله (٦) وعظمته. فأفضل ما يقول الرَّاكع على الإطلاق «سبحان ربي العظيم»؛ فإنَّ الله سبحانه أمر العِبَاد بذلك، وعيَّن المبلِّغَ عنه، السَّفِير بينه وبين عباده هذا المحلَّ لهذا الذِّكر، لمَّا نزلت: ﴿فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ﴾ [الواقعة/٧٤]، قال: «اجعلوها في ركوعكم» (٧). وأبطل كثيرٌ من أهل العِلْم صلاة من تركها عمدًا، وأوْجَبَ سجود
(١) ط: «هيئة المصلي هيئة». (٢) بحث المصنف المفاضلة بين القيام والسجود في الزاد (١/ ٢٣٥ - ٢٣٧). (٣) ط: «هيئتها». (٤) هـ: «تطأمنه». (٥) «يوصف» ليست في ض، «بوصف» ليست في س. (٦) س: «جلالته». (٧) تقدَّم تخريجه (ص/٢٧١).

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler