Kitāb al-Ṣalāh - İbn Kayyim - (الكتاب/337)

İşte onun emri budur; bu emri açıklayan uygulaması da budur. Durum, yanılıp hata eden kimsenin zannettiği gibi, onlara namazı hafif tutmalarını emredip kendisinin bu emre aykırı davranması değildir. Nitekim o —Allah’ın salâtı (1) ve selâmı üzerine olsun— imamlara, kendisi insanlara nasıl namaz kıldırıyorsa (2) öyle namaz kıldırmalarını emretmiştir.

Sahihayn’da (3) Mālik b. Huveyris şöyle demiştir:

Yaşlarımız birbirine yakın gençler olarak Resulullah’a —Allah’ın salât ve selâmı üzerine olsun— geldik ve yanında yirmi gece kaldık (4). Resulullah —Allah’ın salât ve selâmı üzerine olsun— merhametli ve yumuşak huyluydu. Ailelerimizi özlediğimizi düşündü. Ailelerimizden geride kimleri bıraktığımızı sordu; biz de kendisine söyledik. Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Ailelerinizin yanına dönün, onların arasında kalın, onlara öğretin ve emredin. Şu namazı şu vakitte, şu namazı da şu vakitte kılsınlar (5). Namaz vakti geldiğinde içinizden biri size ezan okusun, en büyüğünüz de size imam olsun. Beni nasıl namaz kılarken gördüyseniz siz de öyle namaz kılın.” Bu lafız Buhārī’ye aittir.

Bu hitap, yalnızca imamlara mahsus olmasa da kesinlikle onlara yöneliktir. Onlara (6) kendisi gibi namaz kılmalarını emretmiş ve namazı hafif tutmalarını da emretmişse, bundan zorunlu olarak anlaşılır ki bizzat yaptığı şey, tam da (7)

(1) Sīn nüshasında: “salawāt” (salâtlar). (2) Sīn nüshasında “huwa” (kendisi) ilavesi vardır. Dād nüshasında: “kamā huwa” (kendisi nasıl namaz kıldırıyorsa). (3) Buhārī (7246); ayrıca birçok yerde bu rivayetten daha kısa olarak geçmektedir. Müslim (674). (4) Sīn nüshasında: “fa-aqāmā” (bunun üzerine ikisi kaldı). (5) Hā nüshasında: “fa-l-tusallū” (öyleyse namaz kılın). (6) Sīn nüshasında: “fa-amarahum” (bunun üzerine onlara emretti). (7) Sīn nüshasında: “wa-alladhī” (ve … olan).

فهذا أمرُهُ، وهذا فعلُه المفسِّر له، لا ما يظنُّ الغالط المخطئُ، أنَّه كان يأمرهم بالتَّخفيف، ويفعل هو خلاف ما أَمَر به. وقد أمر ـ صلاة (١) الله وسلامه عليه ـ الأئمَّة أنْ يصلُّوا بالنَّاس كما كان (٢) يصلِّي بهم. ففي «الصَّحِيحَين» (٣) عن مالك بن الحويرث قال: أتينا رسول الله ﷺ ونحن شَبَبَةٌ متقاربون، فأَقَمْنَا (٤) عنده عشرين ليلةً، وكان رسول الله ﷺ رحيمًا رفيقًا، فظنَّ أنَّا قد اشتقنا أهلنا، فسَأَلَنا عمَّن تركنا من أهلنا فأخبرناه، فقال: «ارجعوا إلى أهليكم، فأقيموا فيهم، وعلِّمُوهم، ومُرُوهم، فلْيُصلُّوا (٥) صلاةَ كذا في حين كذا، وصلاةَ كذا في حين كذا، وإذا حَضَرَت الصَّلاة فليؤذِّن لكم أحدكم، وليؤمَّكم أكبرُكم، وصلُّوا كما رأيتموني أصلِّي». والسِّياق للبُخاري. فهذا خطابٌ للأئمَّة قطعًا، وإنْ لم يختصَّ بهم. فإذا أَمَرَهم (٦) أنْ يُصَلُّوا بصلاته، وأَمَرَهم بالتَّخفيف عُلِمَ بالضَّرورة أنَّ الذي كان يفعله هو الذي (٧)

(١) س: «صلوات». (٢) س زيادة: «هو». ض: «كما هو». (٣) البخاري (٧٢٤٦) وفي مواضع كثيرةٍ أخصر من هذا السياق، ومسلم (٦٧٤). (٤) س: «فأقاما». (٥) هـ: «فلتصلوا». (٦) س: «فأمرهم». (٧) س: «والذي».