Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Son iki rekâtta Fātiha’dan sonra sure okumayı müstehap görenler, bu rivayeti delil göstermişlerdir. Ebū Katāde’nin şu hadisi nakledilmemiş olsaydı (1), bu rivayetin buna delâleti açık olurdu. Sıhhati üzerinde ittifak edilen bu hadiste (2), Hz. Peygamber’in ilk iki rekâtta Fātiha ile iki sure, son iki rekâtta ise Fātiha okuduğu bildirilmiştir. Ebū Katāde’nin ilk iki rekâtta iki sure okunduğunu belirtmesi (3), son iki rekâtta ise yalnızca Fātiha’yı zikretmesi, her iki rekât grubunun kendisi için belirtilen kıraate mahsus olduğuna (4) delâlet eder.

Sa‘d’ın hadisi, hem Ebū Katāde’nin söyledikleriyle (5) hem de Ebū Saīd’in söyledikleriyle bağdaşacak şekilde anlaşılmaya elverişlidir. Ebū Saīd’in hadisi ise son iki rekâtta sure okunduğunu açıkça ifade etmez (6); çünkü bu, yalnızca yaklaşık bir değerlendirme ve tahminden ibarettir.

Cābir bin Semüre şöyle demiştir: “Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), öğle namazında ‘Bürüyüp örttüğü zaman geceye andolsun’ [Leyl/1] diye başlayan sureyi, ikindi namazında buna benzer uzunlukta, sabah namazında ise bundan daha uzun bir kıraat okurdu.” Bunu Müslim rivayet etmiştir (7).

(1) Dād nüshasında: “al-dalāla wa-lam yaji’” (delâlet; … gelmemiştir). (2) Daha önce geçti (s. 306). (3) Hā ve Tā nüshalarında: “fa-dhakara” (böylece zikretti). (4) Hā nüshasında: “ikhtisār” (kısaltma). (5) Hā nüshasında: “bimā” (… ile). Hemen ardından gelen yerde de böyledir. (6) Tā nüshasında: “al-akhrtayn” (son iki rekât). Dād ve Sīn nüshalarında, art arda gelen yedi satırdaki bütün ilgili yerlerde: “al-awwalatayn … al-akhrtayn” (ilk iki rekât … son iki rekât). (7) Hadis (459).
وقد احتجَّ به من استحبَّ قراءة السُّورة بعد الفاتحة في الأُخْرَيَيْن، وهو ظاهر الدلالة لو لم يجئ (١) حديث أبي قتادة المتَّفق على صِحَّته (٢)، أنَّه كان يقرأ في الأُوْلَيَيْن بفاتحة الكتاب وسورتين، وفي الأُخْرَيَيْن بفاتحة الكتاب. فذِكْرُه (٣) السُّورتين في الرَّكعتين الأُولَيين، واقتصاره على الفاتحة في الأُخرَيَيْن يدلُّ على اختصاص (٤) كُلِّ ركعتين بما ذكر من قراءتهما. وحديث سعدٍ يحتمل لما (٥) قال أبوقتادة، ولما قال أبوسعيد. وحديث أبي سعيدٍ ليس صريحًا في قراءة السُّورة في الأُخْرَيَيْن (٦)، فإنَّما هو حَزْرٌ و تخمينٌ. وقال جابر بن سمرة: «كان النَّبيُّ ﷺ يقرأ في الظُّهر بـ ﴿اللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى﴾ [اللَّيل/١]، وفي العصر نحو ذلك، وفي الصُّبح أطول من ذلك». رواه مسلمٌ (٧).
(١) ض: «الدلالة ولم يجيء». (٢) تقدم (ص/٣٠٦). (٣) هـ وط: «فذكر». (٤) هـ: «اختصار». (٥) هـ: «بما». وكذا في الموضع التالي بعده. (٦) ط: «الأخرتين». وفي كل المواضع من ض وس في الأسطر السبعة المتوالية: «الأولتين .. الأخرتين». (٧) حديث (٤٥٩).

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler