16
Böylece, namazını gagasını yere vurur gibi aceleyle kılan kimsenin, ölmesi hâlinde İslâm üzere olmadan öleceğini bildirmiştir.
Sahīh-i Buhārī’de (1), Zeyd b. Vehb’den şöyle rivayet edilir: Huzeyfe, rükû ve secdeleri tam yapmayan bir adam gördü ve ona şöyle dedi: “Sen namaz kılmış olmadın. Eğer ölseydin, Allah’ın Muhammed’i ﷺ yarattığı fıtrat üzere olmadan ölürdün.”
Eğer namazını gagasını yere vurur gibi aceleyle kılan kimsenin namazı yeterli (2) ve sahih olsaydı, bu şekilde kılması sebebiyle onu İslâm fıtratının dışında saymazdı.
Resûlullah ﷺ, namazından çalan kimseyi mal çalan hırsızdan daha kötü saymıştır. Nitekim Müsned’de (3), Ebū Katāde’den nakledilen hadiste onun şöyle dediği rivayet edilir: Şöyle buyurdu:
(1) Hadis no. 791.
(2) هـ ve ط nüshalarında: “akhbara anna” (… olduğunu bildirdi).
(3) (5/310). İbn Huzeyme (663), İbn Hibbān (1888) ve Hākim, el-Müstedrek’te (1/353), Hakem b. Mūsā el-Kantarī → Velīd b. Müslim → Evzāī → Yahyā b. Ebī Kesīr → Abdullah b. Ebī Katāde → babası Ebū Katāde (Allah ondan razı olsun) tarikiyle bu hadisi rivayet etmişlerdir. Hākim, “Buhārī ve Müslim’in şartlarına göre sahihtir” demiştir. Heysemī ise el-Mecma‘da (2/120), “Râvileri, Sahih’in râvileridir” demiştir. Bu konuda Ebū Hureyre, Ebū Saīd ve Abdullah b. Mugaffel’in (Allah hepsinden razı olsun) hadisleri de vardır.
Hadisin isnadı hakkında ihtilaf edilmiştir. Zira Hakem b. Mūsā, onu Ebū Katāde’nin (Allah ondan razı olsun) hadisi olarak rivayet etmekte tek kalmış; Evzāī ise Ebū Hureyre’nin (Allah ondan razı olsun) hadisi olarak rivayet etmiştir. Dārekutnī, el-İlel’inde (6/141), “Ebū Hureyre’nin hadisi daha sağlam görünüyor” demiştir. Ayrıca bk. İbn Ebī Hātim, el-İlel (2/422).
فأخبر أنَّ نقَّار الصَّلاة لو مات مات على غير الإسلام.
وفي «صحيح البخاري» (١)، عن زيد بن وهب قال: رأى حذيفة رجلًا لا يتِمُّ الركوع ولا السُّجود فقال: «ما صلَّيْتَ، ولو مِتَّ مِتَّ على غير الفِطرة التي فطر الله عليها محمَّدًا ﷺ».
ولو أجزأت (٢) صلاةُ النَّقَّار وصحَّت لما أخرجه عن فِطرة الإسلام بالنَّقر.
وقد جعل رسول الله ﷺ لِصَّ الصَّلاة وسارقها شرًّا من لصِّ الأموال وسارقها، ففي «المسند» (٣)، من حديث أبي قتادة قال: قال
(١) حديث (٧٩١).
(٢) هـ وط: «أخبر أنَّ».
(٣) (٥/ ٣١٠). وأخرجه ابن خزيمة (٦٦٣)، وابن حبَّان (١٨٨٨)، والحاكم في المستدرك (١/ ٣٥٣) من طريق الحكم بن موسى القنطري عن الوليد بن مسلم عن الأوزاعي عن يحيى بن أبي كثير عن عبد الله بن أبي قتادة عن أبيه ﵁ به. قال الحاكم: «صحيحٌ على شرط الشَّيخين». وقال الهيثمي في المجمع (٢/ ١٢٠): «رجاله رجال الصحيح». وفي الباب حديث أبي هريرة وأبي سعيد وعبد الله بن مغفل ﵃.
وقد اختلف في إسناده؛ حيث تفرَّد الحكم بن موسى به عن حديث أبي قتادة ﵁، ورواه الأوزاعي من حديث أبي هريرة ﵁. قال الدَّارقطنيُّ في علله (٦/ ١٤١): «ويشبه أنْ يكون حديث أبي هريرة أثبت». ويُنْظَر: علل ابن أبي حاتم (٢/ ٤٢٢).