16
onların sözlerini. İbn Mesud’un şu sözü daha önce geçmişti: “Ben bizim hâlimizi gördüm; cemaatten ancak münafıklığı bilinen bir münafık geri kalırdı” (1).
İmam Ahmed (2) şöyle rivayet etti: Bize Vekī‘, ona da Süleyman b. Mugīre, Ebu Musa el-Hilālī aracılığıyla İbn Mesud’un (3) şöyle dediğini nakletti: “Müezzinin çağrısını duyup da bir mazereti olmaksızın bu çağrıya icabet etmeyen kimsenin namazı yoktur.”
Ahmed (4) ayrıca şöyle rivayet etti: Bize Vekī‘, ona da Mis‘ar, Ebü’l-Husayn ve Ebu Bürde aracılığıyla Ebu Musa el-Eş‘arī’nin şöyle dediğini nakletti: “Müezzinin çağrısını duyup da bir mazereti olmaksızın (5) bu çağrıya icabet etmeyen kimsenin namazı yoktur” (6).
(1) Tahrici daha önce verilmiştir (s. 228).
(2) Masā’il Ahmad li-ibnihi Sālih (2/37). İbn Ebī Şeybe de Musannef’inde (3486), Wakī‘in Sulaymān’dan rivayeti yoluyla aynı nakli aktarmıştır.
(3) Hā: “Abī Mas‘ūd”. Bu bir yazım tahrifidir!
(4) Masā’il Ahmad li-ibnihi Sālih (2/36). İbn Ebī Şeybe (3482) Wakī‘ tarikiyle, Beyhakī (3/174) ise Ebū Nuaym tarikiyle nakletmiştir= her ikisi de Mis‘ar’dan aynı rivayeti aktarmıştır.
Merfû olarak da rivayet edilmiştir. Ancak Hâfız Bezzār, Müsned’inde (8/141) şöyle demiştir: “Birden fazla râvi bunu Ebū Husayn’dan, o Ebū Burda’dan, o da Ebū Musa’dan mevkuf olarak rivayet etmiştir.”
(5) Tā: “bi-ghayr” (olmaksızın).
(6) “Ahmed ayrıca şöyle dedi…” diye başlayıp “onun namazı yoktur” diye biten bölüm Sīn’de düşmüştür.
نصوصهم. قد تقدَّم قول ابن مسعودٍ: «ولقد رأيتُنَا وما يتخلَّف عنها إلَّا منافقٌ معلوم النِّفاق» (١).
وقال الإمام أحمد (٢): حدَّثنا وكيع حدَّثنا سليمان بن المغيرة عن أبي موسى الهلالي عن ابن مسعود (٣) قال: «من سمع المنادي فلم يجب من غير عذرٍ فلا صلاة له».
وقال أحمد (٤) أيضًا: حدَّثنا وكيع حدَّثنا مسعر عن أبي الحصين عن أبي بردة عن أبي موسى الأشعري قال: «من سمع المنادي فلم يجب من غير (٥) عذرٍ فلا صلاة له» (٦).
(١) تقدَّم تخريجه (ص/٢٢٨).
(٢) مسائل أحمد لابنه صالح (٢/ ٣٧). وأخرجه ابن أبي شيبة في مصنَّفه (٣٤٨٦) من طريق وكيعٍ عن سليمان به.
(٣) هـ: «أبي مسعود». تحريفٌ!
(٤) مسائل أحمد لابنه صالح (٢/ ٣٦). وأخرجه ابن أبي شيبة (٣٤٨٢) من طريق وكيعٍ، والبيهقي (٣/ ١٧٤) من طريق أبي نعيم= كلاهما عن مسعرٍ به.
ورُوِي مرفوعًا، لكن قال الحافظ البزَّار في مسنده (٨/ ١٤١): «قد رواه غير واحد عن أبي حصين عن أبي بردة عن أبي موسى موقوفًا».
(٥) ط: «بغير».
(٦) «وقال أحمد أيضًا .. صلاة له» سقطت من س.