Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

yanında duran kimsenin namazını, Ebū Hanīfe’ye göre (1) ve Ahmed’in mezhebindeki iki görüşten birine (2) göre (3).

“Kadın, kadınların safının (4) arkasında tek başına dursa namazı geçerli olmaz mı?” denilirse, şöyle cevap verilir:

“Hayır, öyle değildir. Kadın, kadınların safından ayrı olarak tek başına durursa (5), erkeklerin safının arkasında tek başına duran erkek gibi, onun da namazı geçerli olmaz.” Kadı Ebū Ya‘lā bunu Ta‘līk adlı eserinde (6) zikretmiştir. Çünkü Resûlullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) şu sözü genel kapsamlıdır: “Arkada tek başına (7) duran kimsenin namazı geçerli değildir

(1) Bk. al-Marghīnānī, al-Hidāya (1/57); İbn al-Humām, Sharh Fath al-Qadīr (1/255). (2) Dād: “wa-ihdā” (ve biri). (3) Bk. al-Mughnī (3/41); İbn Ebū Ömer, al-Sharh al-Kabīr (4/426). (4) Sīn: “fadhdhan ..” (tek başına…); “saff” (saf) kelimesi bu nüshada yoktur. (5) Tā: “infadhdhat”. (6) al-Mardāwī de al-Insāf’ta (4/463) bu görüşü ona nispet ederek şöyle demiştir: “Bu, mezhepteki sahih görüştür; Kadı, al-Ta‘līq’te bunu kesin olarak belirtmiştir.” al-Ta‘līq, al-Khilāf al-Kabīr ve Ikhtilāf al-Fuqahā’, hicrî 458 yılında vefat eden Kadı Ebū Ya‘lā’nın aynı eserinin üç ayrı adıdır. Tam adı Muhammed b. Hüseyin b. Muhammed b. Halef b. Ahmed b. al-Farrā’ olan müellifin bu eseri, Bekir Ebū Zeyd’in al-Madkhal al-Mufassal’ında (2/1060) belirtildiği üzere bir üniversite tezinde tahkik edilmiştir. Dr. Süleymān al-‘Umayr ise bunun iki tez çalışması olduğunu bildirmiştir. Hayatı ve eseri hakkında bk. İbn Ebū Ya‘lā, Tabaqāt al-Hanābila (2/193); Siyar A‘lām al-Nubalā’ (18/89); Bekir Ebū Zeyd, al-Madkhal al-Mufassal (1/471; 2/969–970). (7) Sīn: “li-fadhdhin” (tek başına duran kimse için).
صلاة مَن يليها عند أبي حنيفة (١)، وأحد (٢) القولين في مذهب أحمد (٣). فإنْ قيل: لو وَقَفَت فذَّةً خلف صفِّ (٤) النِّساء صحَّت صلاتُها؟ قيل: ليس كذلك؛ بل إذا انفرَدَت (٥) المرأة عن صفِّ النِّساء لم تصحَّ صلاتُها، كالرجل الفذِّ خلف صفِّ الرِّجال. ذكر ذلك القاضي أبويعلى في «تعليقه» (٦)؛ لعموم قوله ﷺ: «لا صلاة لفردٍ (٧) خلف
(١) يُنْظَر: الهداية للمرغيناني (١/ ٥٧)، وشرح فتح القدير لابن الهمام (١/ ٢٥٥). (٢) ض: «وإحدى». (٣) يُنْظَر: المغني (٣/ ٤١)، والشرح الكبير لابن أبي عمر (٤/ ٤٢٦). (٤) س: «فذا .. »، و «صف» ليست فيها. (٥) ط: «انفذَّت». (٦) وكذا عزاه إليه المرداوي في الإنصاف (٤/ ٤٦٣)، فقال: «على الصَّحيح من المذهب، قطع به القاضي في التَّعليق». وكتاب التَّعليق، أو الخلاف الكبير، أو اختلاف الفقهاء، ثلاثة أسماء لكتاب القاضي أبي يعلى، وهو محمد بن الحسين بن محمد بن خلف بن أحمد بن الفرَّاء، المتوفى سنة ٤٥٨ هـ، وكتابه حُقِّق في رسالة جامعيَّة كما في المدخل المفصَّل لبكر أبوزيد (٢/ ١٠٦٠). وأفاد الدكتور سليمان العمير أنهما رسالتان. ويُنْظَر في ترجمته وكتابه: طبقات الحنابلة لابن أبي يعلى (٢/ ١٩٣)، وسير أعلام النبلاء (١٨/ ٨٩)، والمدخل المفصَّل لبكر أبوزيد (١/ ٤٧١)، و (٢/ ٩٦٩ - ٩٧٠). (٧) س: «لفذٍّ».

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler