Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Allah Teâlâ’nın korku hâlinde cemaatle namaz kılmayı emretmiş olması (1), bunun güven hâlinde daha da gerekli olduğunu göstermektedir.

Mazereti bulunanların cemaate katılmamasına ruhsat verilmesine ilişkin bölümlerde zikredilen rivayetler, mazereti bulunmayan kimselere cemaatle namaz kılmanın farz olduğunu göstermektedir (2). Mazeretli olmakla mazeretsiz olmak aynı olsaydı, mazeretlere ilişkin bölümlerde cemaate katılmamaya ruhsat verilmesinin bir anlamı olmazdı.

Resulullah’ın —sallallahu aleyhi ve sellem— şu sözü de cemaatle namaz kılmanın farz olduğunu pekiştirmektedir: “Ezanı işitip de çağrıya icabet etmeyenin namazı yoktur” (3). Ardından bu husustaki hadisi (4) nakletmiştir.

Sonra şöyle demiştir: Şāfiī (5) şöyle demiştir: Allah, namaz için ezandan söz ederek, “Namaza çağırdığınızda” [Mâide/58] buyurmuştur. Yine şöyle buyurmuştur (6): “Cuma günü namaza çağrıldığınızda (7), Allah’ı anmaya koşun” [Cuma/9]. Resulullah —sallallahu aleyhi ve sellem— ezanı sünnet kılmıştır

(1) هـ ve ط: “wa-innamā lammā” (ve ancak … olduğunda). “Lammā”, س ve ض nüshalarında yoktur. el-Evsat’ta (4/135): “wa-lammā amara” (ve … emrettiğinde). (2) هـ ve ط: “al-a‘dhār…” (mazeretler…). س: “yadullu” (gösterir). (3) Hadisin tahrici ve değerlendirmesi, ileride müellifin açıklamalarında yer alacaktır (s. 227). (4) هـ ve س: “al-ahādīth” (hadisler). (5) el-Ümm (2/290–292), benzer lafızlarla. (6) هـ ve ط: “wa-qāla ta‘ālā” (Yüce Allah şöyle buyurdu). (7) هـ ve ط: “wa-idhā” (ve … olduğunda). el-Evsat’ta (4/138) da böyledir.
ولمَّا (١) أمر الله تعالى ذكره بالجماعة في حال الخوف دلَّ على أنَّ ذلك في حال الأمن أوجب. والأخبار المذكورة في أبواب الرُّخصة في التخلُّف عن الجماعة لأصحاب العذر تدلُّ (٢) على فرض الجماعة على من لا عذر له. ولو كان حال العذر وغير حال العذر سواء لم يكن للتَّرخيص في التخلُّف عنها في أبواب العذر معنىً. ودلَّ على تأكيد فرض الجماعة قوله ﷺ: «من يسمع النِّداء فلم يجب فلا صلاة له» (٣). ثم ساق الحديث (٤) في ذلك. ثم قال: وقال الشافعي (٥): ذكَرَ اللهُ الأذان بالصَّلاة فقال: ﴿وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ﴾ [المائدة/٥٨]، وقال (٦): ﴿إِذَا (٧) نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ﴾ [الجمعة/٩]. وسنَّ رسول الله ﷺ الأذان
(١) هـ وط: «وإنما لما»، و «لما» ليست في س وض. وفي الأوسط (٤/ ١٣٥): «ولما أمر». (٢) هـ وط: «الأعذار .. ». س: «يدل». (٣) سيأتي تخريجه والكلام عليه من كلام المصنِّف (ص/٢٢٧). (٤) هـ وس: «الأحاديث». (٥) الأم (٢/ ٢٩٠ - ٢٩٢)، بنحوه. (٦) هـ وط: «وقال تعالى». (٧) هـ وط: (وإذا). وكذا في الأوسط (٤/ ١٣٨).

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler