Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

İbnü’l-Münzir (1) şöyle demiştir: “Yatsı ve sabah namazlarına cemaatle katılmayan kimsenin nifaka düşmesinden korkulması.” Ardından bu bölümde şöyle demiştir: “Zikrettiğim rivayetler (2), mazereti bulunmayan kimselere cemaatle namaz kılmanın farz olduğunu göstermektedir.

Bunun delillerinden biri de görme engelli olan İbn Ümmü Mektūm’a, ‘Senin için bir ruhsat bulamıyorum’ (3) demesidir. Görme engelli kimseye ruhsat yoksa, gören kimseye ruhsat olmaması daha da önceliklidir.

Şöyle der: Resulullah’ın —sallallahu aleyhi ve sellem— namaza katılmayan (4) kimselerin evlerini (5) yakmayı düşünmesi, cemaatle namaz kılmanın farz olduğunun en açık delilidir. Çünkü Resulullah’ın (6) —sallallahu aleyhi ve sellem— mendup olan, farz olmayan bir ameli terk eden kimseyi tehdit etmesi caiz değildir.

Şöyle der: Ebû Hüreyre’nin rivayeti de bunu desteklemektedir: Müezzin ezan okuduktan sonra bir adam mescitten çıkmış, Ebû Hüreyre de, ‘Bu adam Ebü’l-Kāsım’a isyan etti’ (7) demiştir. Kişi cemaate katılıp katılmamakta serbest olsaydı, katılması gerekmeyen bir cemaate katılmayan kimsenin isyan etmiş olması söz konusu olamazdı.

(1) el-Evsat (4/134). (2) س: “dhakartum” (zikrettiniz). (3) İbn Ümmü Mektūm hadisinin lafızlarından biridir; az önce geçmiştir. (4) هـ: “takhallaw” (geri durdular). (5) Müellifin açıklamalarında yakında tamamı zikredilecektir (s. 218). (6) ط: “Resulullah”. (7) Müslim (655) rivayet etmiştir.
قال ابن المنذر (١): «ذِكْر تخوُّف النِّفاق على تارك شُهُود العشاء والصُّبح في جماعةٍ». ثُمَّ قال في أثناء الباب: «فدلَّت الأخبار التي ذكرتُ (٢) على وجوب فرض الجماعة على من لا عذر له. فمِمَّا دلَّ عليه: قولُه لابن أم مكتومٍ ـ وهو ضريرٌ ـ: «لا أجد لك رخصة» (٣). فإذا كان الأعمى لا رخصة له فالبصير أولى أنْ لا يكون له رخصة. قال: وفي اهتمامه ﷺ بأنْ يحرِّق على قومٍ تخلَّفُوا (٤) عن الصَّلاة بيوتهم (٥) أبينُ البيانِ على وجوب فرض الجماعة؛ إذ غير جائزٍ أنْ يتهدَّد الرسول (٦) ﷺ من تخلَّف عن ندبٍ، وعمَّا ليس بفرضٍ. قال: ويؤيِّدُه حديث أبي هريرة: أنَّ رجلًا خرج من المسجد بعدما أَذَّن المؤذِّنُ فقال: «أمَّا هذا فقد عَصَى أبا القاسم» (٧). ولو كان المرء مخيَّرًا في ترك الجماعة وإتيانها لم يجز أنْ يعصي من تخلَّف عمَّا لا يجب عليه أنْ يحضره.
(١) الأوسط (٤/ ١٣٤). (٢) س: «ذكرتم». (٣) أحد ألفاظ حديث ابن أم مكتوم، وقد تقدَّم قريبًا. (٤) هـ: «تخلوا». (٥) سيأتي ذكره بتمامه قريبًا في كلام المصنِّف (ص/٢١٨). (٦) ط: «رسول الله». (٧) أخرجه مسلم (٦٥٥).

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler