Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Ebū Dāvūd şöyle demiştir: Ahmed b. Hanbel’in, “Bu rivayet sabit değildir” dediğini işittim (1).

Tirmizī, “Kitābü’l-İlel”de (2) şöyle demiştir: Ali b. Hucr bize İsa b. Yūnus’tan, o da Hişām b. Hassān’dan, o da İbn Sīrīn’den, o da Ebū Hüreyre’den, Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemin şöyle buyurduğunu rivayet etti: “İradesi dışında kusan kimsenin kaza etmesi gerekmez. Kasten kendini kusturan kimse ise kaza etsin.”

Tirmizī şöyle demiştir: Bu hadisi Ebū Abdullah Muhammed b. İsmail el-Buhārī’ye sordum. Onu yalnızca İsa b. Yūnus’un Hişām b. Hassān’dan, onun İbn Sīrīn’den, onun da Ebū Hüreyre’den naklettiği rivayet yoluyla biliyordu. “Bu rivayetin hatasız biçimde korunup nakledildiğini düşünmüyorum” dedi. Ayrıca şöyle dedi (3): “Yahyā b. Ebū Kesīr, Ömer b. Hakem’den, Ebū Hüreyre’nin kusmanın oruçlunun orucunu bozduğu görüşünde olmadığını rivayet etmiştir” (4).

Hadisin sahih olduğu varsayılsa bile, onda delil teşkil edecek bir husus yoktur. Çünkü burada kastedilen, mazeretli olup

(1) Hattābī’nin nüshasında da böyledir; bk. Meālimü’s-sünen (2/112). Muhammed Avvāme’nin tahkikinde (3/156) belirttiği üzere bu ifade, biri İbn Dāse rivayetine ait olmak üzere es-Sünen’in iki nüshasında yer almaktadır. (2) Ebū Tālib, Tertībü’l-ilel (1/342). (3) Yani Buhārī. (4) Buhārī, Sahīh’inin “Oruçlunun hacamat yaptırması ve kusması” babında bu rivayeti muallak olarak nakletmiştir: “Yahyā b. Sālih bana şöyle dedi: Muāviye b. Sellām bize, Yahyā’dan, o da Ömer b. Hakem b. Sevbān’dan rivayet etti. Ömer, Ebū Hüreyre’nin (Allah ondan razı olsun) şöyle dediğini işitmiştir: ‘Kusarsa orucu bozulmaz. Çünkü yalnızca dışarı çıkarmakta, içeri bir şey sokmamaktadır.’” Ayrıca bk. Taghlīku’t-ta‘līk (3/176–178).
وقال أبو داود: سمعتُ أحمد بن حنبل يقول: "ليس من ذا شيءٌ" (١). وقال التِّرمذي في "كتاب العِلل" (٢): حدَّثنا علي بن حُجْر حدثنا عيسى بن يونس عن هشام بن حسَّان عن ابن سيرين عن أبي هريرة أنَّ النَّبيَّ ﷺ قال: "مَن ذَرَعَه القيء فليس عليه قضاءٌ، ومَن استقى عمدًا فلْيَقض". قال الترمذي: سألت أبا عبد الله محمد بن إسماعيل البخاري عن هذا الحديث، فلم يعرفه إلَّا من حديث عيسى بن يونس عن هشام بن حسان عن ابن سيرين عن أبي هريرة، قال: "ما أراه محفوظًا". قال (٣): "وقد روى يحيى بن أبي كثير عن عمر بن الحكم أنَّ أبا هريرة كان لا يرى القيء يفطِّر الصَّائم" (٤). وبتقدير صِحَّة الحديث فلا حُجَّة فيه؛ إذْ المراد به: المعذور الذي
(١) كذا في نسخة الخطابي كما في معالم السنن (٢/ ١١٢) وهي مثبتة في نسختين للسُنن، إحداهما من رواية ابن داسة، كما ذكر ذلك محمد عوامة في تحقيقه (٣/ ١٥٦). (٢) ترتيب العلل لأبي طالب (١/ ٣٤٢). (٣) يعني: البخاري. (٤) علَّقه البخاري في صحيحه، باب الحجامة والقيء للصائم: وقال لي يحيى بن صالح حدثنا معاوية بن سلام حدثنا يحيى عن عمر بن الحكم بن ثوبان سمع أبا هريرة ﵁: "إذا قاء فلا يفطر، إنَّما يخرج ولا يولج". ويُنْظر: تغليق التعليق (٣/ ١٧٦ - ١٧٨).

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler