Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Altıncı husus: Şöyle denilirse: “Bu defaki rivayette onların secde izleriyle tanındıkları belirtilmemiştir; Allah onları ateşten bir veya iki avuçla almıştır.” Buna şöyle cevap verilir: Bu husus, meleklerin onları ateşten çıkarması hakkında daha önce yapılan açıklamaya göre anlaşılmalıdır. Zira meleklerin, Allah’ın ateşten bir avuçla aldığı kimselerden yalnızca secde izleriyle tanıdıklarını çıkardıkları söylenir.

Böylece bütün bu rivayetlerin anlatımı birbiriyle uyumlu hâle gelir.

Yedinci husus: Bilindiği üzere, nasların bütünü yahut onları açıklayan veya kayıtlayan naslar göz ardı edilerek, tek başına ele alınan naslara ya da bunların mücmel veya mutlak ifadelerine dayanılarak inanç esasları ve kaideler oluşturulamaz.

Müminlerin, peygamberlerin, meleklerin veya âlemlerin Rabbinin şefaatinin namaz kılmayan kimseler için olduğuna dair açık bir nas yoktur. Bu görüş için yalnızca “İşledikleri bir amel olmaksızın” ve “Hiçbir hayır işlememişlerdir” ifadelerine tutunulmaktadır. Bu iki ifadenin doğru anlamı daha önce açıklanmıştır.

Mücmel olanı onu açıklayan naslara, müteşabih olanı muhkem naslara göre anlasaydık ve nasların bütününü dikkate alsaydık, bunun Ehl-i Sünnet ve Cemaatin iman konusundaki yaklaşımı olduğunu da göz önünde bulundursaydık, meseledeki güçlük ortadan kalkardı.

Nasları uzlaştırmak mümkün olup bu uzlaştırma iki veya daha fazla şekilde yapılabiliyorsa, bunlardan Ehl-i Sünnet ve Cemaatin görüşüne uygun olanı tercih edilir. Çünkü onlar görüşlerini, içinde müteşabih ifadeler bulunabilecek tek tek naslara değil, nasların bütününe dayandırmışlardır.

الوجه السادس: إنْ قيل: فليس في هذه المرَّة أنَّهم يُعرفون بآثار السُجُود، وأنَّ الله قد قبضهم من النَّار قبضةً أوقبضتين، فالجواب: أنَّ هذا يُردُّ على ما تقدَّم بيانه في إخراج الملائكة؛ إذ يُقال إنَّ الملائكة إنَّما يخرجون مَنْ يُعرفون بآثار السُّجود ممَّن يقبضهم الله من النَّار قبضةً. وبهذا يتلاءم سياق كلِّ هذه الرِّوايات. الوجه السابع: أنَّه من المعلوم أنَّ العقائد والقواعد لا تُبْنَى على أفراد النُّصوص أومجملها أومطلقها بالإعراض عن مجموعها أو مبيِّنها أومقيِّدها. ولا نصَّ صريح على أنَّ شفاعة المؤمنين أوالنَّبيين أوالملائكة أوربِّ العالمين كانت لغير المصلِّين، غير التعلُّق بجملة: «بغير عمل عملوه» و «لم يعملوا خيرًا قط»، وقد تقدَّم المعنى الصَّحيح لهاتين الجملتين. ولو أنَّنا حملنا ما أُجمل على ما بُيِّن، والمتشابه إلى المحكم، ونظرنا إلى مجموع النصوص، مع ملاحظة أنَّ ذلك هو مذهب أهل السُّنَّة والجماعة في الإيمان لزال الإشكال. والجمع إذا أمكن واحتمل أن يكون على وجهين أوأكثر يكون الرَّاجح منه ما كان موافقًا لمذهب أهل السُّنَّة والجماعة، الذين بنَوا مذهبهم على مجموع النُّصوص وليس على أفرادها ممَّا قد يكون فيها شيءٌ من المتشابه.

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler