Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

ümmetimden kıyamet günü namaz, oruç ve zekâtla geldiği hâlde şuna sövmüş, buna iftira etmiş, şunun malını yemiş, bunun kanını dökmüş ve şunu dövmüş olarak gelen kimsedir. Bunun üzerine onun sevaplarından bu kimselere verilir. Üzerindeki haklar ödenmeden sevapları tükenirse, onların günahlarından alınarak ona yüklenir; sonra da cehenneme atılır.”

Bu kimsenin namaz, oruç ve zekât gibi amelleri olduğu belirtilmesine rağmen, varacağı son itibarıyla kendisine —Allah’a sığınırız— “müflis” denmiştir. Bu amellerin sevabı yok olup gittiği için onun müflis olarak nitelenmesi doğru olmuştur.

Öyleyse önceki hadisin ifadesinden, bu kimselerin baştan beri hiç namaz kılmadıkları anlamını çıkarmak doğru değildir. Aksine, onlar namaz kılıyorlardı; fakat namazlarının sevabını boşa çıkaran veya yok eden amelleri sebebiyle Allah onların cehenneme girmelerine hükmetmiştir.

Üçüncü husus: Bu anlamı pekiştiren bir başka nokta da bu kimselerin secde eden kimseler olarak nitelenmesidir. Nitekim hadiste şöyle buyurulmuştur:

“Nihayet Allah, kullar arasında hüküm vermeyi bitirip cehennem ehlinden dilediği kimseleri rahmetiyle çıkarmayı murat ettiğinde, meleklere, Allah Teâlâ’nın merhamet etmeyi dilediği, ‘Allah’tan başka ilâh yoktur’ diyen ve Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmayan kimseleri cehennemden çıkarmalarını emreder. Melekler onları cehennemde tanırlar; secde izlerinden tanırlar. Ateş, Âdemoğlunun secde izleri dışındaki yerlerini yakar. Allah, ateşin secde izlerini yakmasını yasaklamıştır...”

Böylece cehennemden çıkarılan bu kimselerin namaz kıldıkları anlaşılmıştır. Ateş onların suretlerini yakmış, fakat secde izleri kalmıştır; bu izler de onların namaz kılan kimselerden olduklarını göstermektedir

أُمَّتي يأتي يوم القيامة بصلاةٍ وصيامٍ وزكاةٍ، ويأتي قد شتم هذا، وقَذَف هذا، وأكل مال هذا، وسَفَك دم هذا، وضَرَب هذا، فيُعْطَى هذا من حسناته وهذا من حسناته، فإنْ فَنِيَت حسناته قبل أنْ يقضى ما عليه أُخِذَ من خطاياهم فطُرِحَت عليه، ثُمَّ طُرِح في النَّار». فسُمِّي هذا الرجل عياذًا بالله «مفلسًا» باعتبار مآله، مع إثبات العمل له، من صلاةٍ وصيامٍ وزكاةٍ؛ لكن لمَّا ذهب ثوابها صحَّ أن يوصف بالإفلاس. فإذَنْ .. لا يصحُّ فهم لفظ الحديث الماضي بأنَّهم لم يكونوا يصلُّون ابتداءًا، بل كانوا يصلُّون، لكنَّ الله قضى عليهم دخول النَّار بأعمالهم التي أَبْطَلت أو أَذْهَبَت ثواب صلاتهم. الوجه الثالث: أنَّ ممَّا يؤكِّد على هذا المعنى أيضًا وصف هؤلاء بالسُّجود، وذلك في قوله: «حتى إذا فَرَغ الله من القضاء بين العباد، وأراد أن يخرج برحمته من أراد من أهل النار، أمر الملائكة أن يخرجوا من النار من كان لا يشرك بالله شيئًا، ممَّن أراد الله تعالى أن يرحمه، ممَّن يقول: «لا إله إلا الله»، فيعرفونهم في النَّار، يعرفونهم بأثر السُّجود؛ تأكل النَّار من ابن آدم إلا أثر السُّجُود، حرَّم الله على النَّار أن تأكل أثر السُّجود .. ». فتبيَّن من هذا أنَّ هؤلاء المُخْرَجِين كانوا يصلُّون، وأنَّ النَّار أكلت صورهم ولكن بقيت آثار السجود، الدَّالة على أنَّهم كانوا من المصلِّين

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler