Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

ihtilaf yoktur; Kur’an’ın tefsiri hakkında en az bilgisi olan kimse bile bunu bilir (1).

Şöyle denilirse: “Öyleyse başka (2) bir hadisinde, ‘Kim uyuyakalarak namazı kaçırır veya onu unutursa, hatırladığında kılsın’ (3) buyururken neden özellikle uyuyakalan ve unutan kimseleri zikretmiştir?”

Şöyle cevap verilir: Uyku ve unutma sebebiyle günah sorumlulukları kaldırıldığından, bu iki kimse hakkında doğabilecek yanlış kanaati gidermek için onları özellikle zikretmiştir. Böylece Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, günah sorumluluklarının kalkmasının, üzerlerine farz olan namazı kılma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını ve hatırladıklarında bu namazı kılmalarının kendilerine farz olduğunu açıklamıştır. Her biri, vakti çıktıktan sonra hatırladığında namazını kaza eder.

Namazı kasten terk edeni onlarla birlikte zikretmesine gerek yoktur. Çünkü unutan ve uyuyakalan kimseler hakkında var olduğu düşünülen gerekçe (4), kasten terk edende bulunmaz. Kılması gerektiğini hatırladığı hâlde, üzerine farz olan namazı terk etmesinde onun hiçbir mazereti yoktur.

Allah Teâlâ, Resûlü sallallahu aleyhi ve sellemin diliyle, bu ikisinin hükmü bakımından (5), belirli vakitlere bağlanmış namaz ile ramazan ayına bağlanmış orucun hükmünü eşit tutmuştur; şöyle ki (6), her biri

(1) Burada هـ nüshasının kenarında: “Bu ifade dil bakımından doğrudur; ancak hadisin sonundaki ‘Hatırladığında onu kılsın’ sözü bu yoruma elvermez. Üzerinde düşün.” Alıntı burada sona erer. (2) “ghayr” (başka), س nüshasında yoktur. (3) Benzer lafızla rivayetinin tahrici daha önce verilmiştir (s. 115). (4) س: “ba‘da khurūj al-mutawahhama” (varsayılanın çıkmasından sonra). (5) el-İstizkār (1/301): “hukmuhu” (onun hükmü). (6) ض, هـ ve ط: “bal” (aksine).
خلاف فيه، ولا يجهله من له أقلُّ علمٍ بتأويل القرآن (١). فإنْ قيل: فلِمَ خصَّ النَّائم والنَّاسي بالذِّكر في قوله في غير (٢) هذا الحديث: "مَن نام عن الصَّلاة أونسيها فلْيصلِّها إذا ذَكَرها" (٣). قيل: خصَّ النَّائم والنَّاسي ليرتفع التَّوهُّم والظَّن فيهما؛ لرفع القلم في سقوط التَّأثيم عنهما بالنَّوم والنِّسيان. فأبان رسول الله ﷺ أنَّ سقوط الإثم عنهما غير مسقطٍ لما لزمهما من فرض الصَّلاة، وأنَّها واجبة عليهما عند الذِّكر لها، يقضيها كُلُّ واحدٍ منهما بعد خروج وقتها إذا ذكرها. ولم يَحْتَج إلى ذكر العامد معهما؛ لأنَّ العلَّة المتوهَّمة (٤) في النَّاسي والنَّائم ليست فيه، ولا عذر له في ترك فرضٍ قد وجب عليه من صلاته إذا كان ذاكرًا له. وسوَّى الله تعالى في حكمهما (٥) على لسان رسوله ﷺ بين حكم الصَّلاة المؤقَّتة والصِّيام المؤقَّت في شهر رمضان؛ بأنَّ (٦) كُلَّ واحدٍ
(١) في هامش هـ هنا: "هذا الكلام صحيحٌ لغةً؛ إلَّا أنَّه يأباه قوله في آخر الحديث: فليصلِّها إذا ذكرها. فتأمَّل". انتهى. (٢) "غير" ليست في س. (٣) تقدَّم تخريجه بنحوه (ص/١١٥). (٤) س: "بعد خروج المتوهمة". (٥) الاستذكار (١/ ٣٠١): "حكمه". (٦) ض وهـ وط: "بل".

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler