Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Ömer b. Hattāb: “Mazeretsiz olarak iki namazı cem etmek büyük günahlardandır” (1).

Ancak bu durumda namazı ikinci namazın vaktine ertelemiş olsa bile yine de kılması gerekir. Çünkü genel olarak bu namaz o vakitte de kılınır.

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, namazı vaktinden sonraya bırakan yöneticilerin arkasında namaz kılmayı emretmiştir. Kendisine “Onlarla savaşmayalım mı?” diye sorulduğunda, “Hayır, namaz kıldıkları sürece” buyurmuştur (2). O yöneticiler ise

(1) Abdürrezzāk (1/535), İbn Ebī Şeybe (8338) ve Beyhakī, es-Sünenü’l-kübrā’da (3/169), bu rivayetin benzerini Ebū’l-Āliye er-Riyāhī aracılığıyla Ömer’den (Allah ondan razı olsun) nakletmişlerdir. Rivayet, isnadındaki kopukluk ve Ebū’l-Āliye’nin Ömer’den hadis işitmediği gerekçesiyle illetli sayılmıştır. Beyhakī de bu görüşü Şāfiī’den nakletmiş ve ona katılmıştır. Zehebī ise el-Mühezzeb’de (4948) her ikisine itiraz ederek şöyle demiştir: “Bilakis, ondan hadis işitmiştir.” Abdullah b. Ahmed’in el-İlel ve ma‘rifetü’r-ricāl adlı eserinde (2/521) şöyle denilmektedir: “Babama, ‘Ebū’l-Āliye er-Riyāhī, Ömer’den hadis işitti mi?’ diye sordum. ‘Öyle diyorlar’ dedi.” İbn Hacer’in Tehzībü’t-Tehzīb’inde (1/610) ise şu ifade yer alır: “İbnü’l-Medīnī şöyle dedi: Ebū’l-Āliye, Ömer’den hadis işitmiştir…” İbn Ebī Hātim, Tefsir’inde (3/932), Beyhakī de es-Sünenü’l-kübrā’da (3/169), bunun benzerini Ebū Katāde el-Adevī aracılığıyla Ömer’den (Allah ondan razı olsun) rivayet etmişlerdir. Beyhakī, rivayetin ardından şöyle demiştir: “Ebū Katāde el-Adevī, Ömer’in (Allah ondan razı olsun) dönemine yetişmiştir. Eğer Ömer’in bunu yazdığına tanık olmuşsa rivayet mevsuldür (isnadı kesintisizdir). Aksi hâlde, önceki rivayetle birleştiğinde güç kazanır.” Hâfız İbn Kesīr, Tefsir’inde (1/485), “İsnadı sahihtir” diyerek rivayetin sahih olduğuna kesin hükmetmiştir. Bu rivayet, Hz. Peygamber’e (sallallahu aleyhi ve sellem) nispet edilerek merfū olarak da nakledilmiştir; ancak bu şekli sahih değildir. Beyhakī (3/169) ve başkaları da bunu belirtmiştir. (2) Daha önce tahrici yapılmış (s. 11) ve Müslim’de bulunduğu belirtilmiştir.
عمر بن الخطَّاب: "الجمع بين الصَّلاتين من غير عذرٍ من الكبائر" (١). ولكن يجب عليه فعلها، وإنْ أخَّرها إلى وقت الثَّانية في هذه الصُّورة؛ لأنَّها تُفْعَل في هذا الوقت في الجملة. وقد أمر النَّبيُّ ﷺ بالصَّلاة خلف الأمراء الذين يؤخِّرون الصلاة عن وقتها. وقيل له ﷺ: ألَا نقاتلهم؟ قال: "لا، ما صلَّوا" (٢). وهم كانوا
(١) أخرجه عبد الرزاق (١/ ٥٣٥)، وابن أبي شيبة (٨٣٣٨)، والبيهقي في الكبرى (٣/ ١٦٩)، كلُّهم من طريق أبي العالية الرِّياحي عن عمر ﵁ نحوه. وقد أُعِلَّ بالانقطاع؛ وبأنَّ أبا العالية لم يسمع من عمر، كما نقل البيهقي عن الشَّافعي ذلك وتابعه. واستدرك الذَّهبي في المهذَّب (٤٩٤٨) عليهما فقال: "بلى سمع منه". وفي العلل ومعرفة الرجال لعبد الله بن أحمد (٢/ ٥٢١): "قلتُ لأبي: أبوالعالية الرِّياحي سمع من عمر؟ قال: يقولون ذاك". وفي تهذيب التَّهذيب لابن حجر (١/ ٦١٠): "قال ابن المديني: أبوالعالية سمع من عمر .. ". وأخرجه ابن أبي حاتم في تفسيره (٣/ ٩٣٢)، والبيهقي في الكبرى (٣/ ١٦٩) من طريق أبي قتادة العدوي عن عمر ﵁ نحوه. قال البيهقي عقبه: "أبو قتادة العدوي أدرك عمر ﵁، فإن كان شهده كتب فهو موصولٌ، وإلَّا فهو إذا انضمَّ إلى الأوَّل صار قويًّا". وجزم بصحَّته الحافظ ابن كثير في تفسيره (١/ ٤٨٥) فقال: "إسنادٌ صحيحٌ". وقد رُوِي مرفوعًا إلى النَّبيِّ ﷺ، ولا يصحُّ. كما قال البيهقي (٣/ ١٦٩) وغيره. (٢) تقدَّم تخريجه (ص ١١)، وأنَّه في مسلمٍ.

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler