Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

uyuyan ve unutan kimsenin onu vakti çıktıktan sonra kaza etmesi.

Şöyle dediler: Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ve ashabı, Hendek günü ikindi namazını akşam namazından sonra kılmışlardır (1). Onların (2) ne uykuda oldukları ne de bu namazı unuttukları kesin olarak bilinmektedir. İçlerinden bazıları unutmuş olsa bile hepsinin birden unutmuş olması söz konusu değildir.

Şöyle dediler: Namazı geciktirerek ihmalkâr davranan kişi nasıl olur da mazeretli olandan daha iyi durumda olur; ihmalkâr davrananın yükümlülüğü hafifletilirken mazeretli olanınki ağırlaştırılır!

Şöyle dediler: Yüce Allah, Resulünü ve ashabını (3), namazı kaçıran kimsenin hükmünü ümmete açıklamak için uyutmuştur. Böylece namazı kaçırmakla bu yükümlülüğün kişinin üzerinden düşmediğini, aksine onu daha sonra kaza ederek telafi etmesi gerektiğini (4) göstermiştir.

Şöyle dediler: Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, Ramazan'da cinsel ilişkiyle orucunu bozan kimseye, o günün yerine bir gün oruç tutarak kaza etmesini emretmiştir (5).

Şöyle dediler: Kıyas da kazanın vacip olmasını gerektirir. Çünkü mükellefe yöneltilen emir, ibadeti vaktinde yerine getirmesidir. Eğer vakti ihmal edip geçirirse bu, o ibadeti yerine getirme yükümlülüğünü üzerinden düşürmez.

(1) Hadisin tahrici daha önce yapılmış (s. 111) ve Sahīhayn’da Ali’den rivayet edildiği belirtilmiştir. (2) س nüshasında: “annahu (onun … olduğu)”. (3) هـ ve ط nüshalarında: “wa-l-sahāba (ve sahâbe)”. (4) س nüshasında: “bi-tadārukihā (onu telafi etmekle)”. (5) Müellif ileride hadisin lafzını zikredecek ve illetini açıklayacaktır.
قضاؤها بعد الوقت في حق النَّائم والنَّاسي. قالوا: وقد صلَّى النَّبيُّ ﷺ العصر بعد المغرب يوم الخندق هو وأصحابه (١). ومعلومٌ قطعًا أنَّهم (٢) لم يكونوا نائمين ولا ساهين عنها، فلو اتَّفَق النِّسيان لبعضهم لم يتَّفِق للجميع. قالوا: وكيف يكون المفرِّط بالتَّأخير أحسن حالًا من المعذور؛ فيُخَفَّف عن المفرِّط، ويُشَدَّد على المعذور! قالوا: وإنَّما أنام الله ﷾ رسولَه وأصحابه (٣) ليبيِّن للأمَّة حُكم من فاتته الصلاة، وأنَّها لا تسقط عنه بالتَّفويت، بل يتداركها (٤) فيما بعد. قالوا: وقد أَمَر النَّبيُّ ﷺ من أفطر بالجماع في رمضان أنْ يقضي يومًا مكانه (٥). قالوا: والقياس يقتضي وجوب القضاء؛ فإنَّ الأمر متوجِّهٌ على المكلَّف بفعل العبادة في وقتها، فإذا فرَّط في الوقت وتركه لم يكن ذلك مسقطًا لفعل العبادة عنه.
(١) تقدَّم تخريجه (ص/١١١) وأنه في الصحيحين من حديث علي. (٢) س: "أنه". (٣) هـ وط: "والصحابة". (٤) س: "بتداركها". (٥) سيأتي ذكر لفظ الحديث، وإعلاله من كلام المصنِّف.

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler