Şirk, küfür, fısk, zulüm ve cehaletin, kişiyi dinden çıkaran küfür niteliğindeki türlere ve dinden çıkarmayan türlere nasıl ayrıldığına bak.
Aynı şekilde nifak da iki türlüdür: İtikadî nifak ve amelî nifak.
İtikadî nifak, Allah’ın Kur’an’da münafıkları kendisi sebebiyle kınadığı (1) ve bundan dolayı onların cehennemin en alt tabakasında bulunmalarına hükmettiği nifaktır.
Amelî nifak ise Hz. Peygamber’in sallallahu aleyhi ve sellem sahih hadisteki şu sözünde belirtildiği gibidir: “Münafığın alâmeti üçtür: Konuştuğunda yalan söyler, söz verdiğinde sözünde durmaz, kendisine bir şey emanet edildiğinde hıyanet eder” (2).
Yine sahih hadiste şöyle buyrulmuştur: “Dört özellik vardır ki bunlar kimde bulunursa o, tam bir münafık olur. Kimde bunlardan biri bulunursa, onu terk edinceye kadar kendisinde nifaktan bir özellik bulunmuş olur: Konuştuğunda yalan söyler, ahitleştiğinde ahdine ihanet eder, çekiştiğinde haddi aşar, kendisine bir şey emanet edildiğinde hıyanet eder” (3).
İşte bu, amelî nifaktır; imanın aslıyla bir arada bulunabilir (4). Fakat bu nifak iyice yerleşirse