Kitāb al-Ṣalāh - İbn Kayyim - (الكتاب/96)

Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

Yüce Allah, büyük şirk hakkında şöyle buyurmuştur: “Kim Allah’a ortak koşarsa, Allah ona cenneti haram kılmıştır; onun varacağı yer cehennemdir” [Mâide/72]. Yine şöyle buyurmuştur: “Kim Allah’a ortak koşarsa, sanki gökten düşmüş de kuşlar onu kapıp parçalamış yahut rüzgâr onu uzak bir yere savurmuş gibidir” [Hac/31]. Riya şirki hakkında ise şöyle buyurmuştur: “Kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa, salih amel işlesin ve Rabbine ibadette hiç kimseyi O’na ortak koşmasın” [Kehf/110].

Hz. Peygamber’in sallallahu aleyhi ve sellem şu sözü de bu (1) küçük şirk kapsamındadır: “Kim Allah’tan başkası adına yemin ederse, şirk koşmuş olur.” Bunu Ebū Dāvūd ve başkaları rivayet etmiştir (2) (3). Bilindiği üzere, kişinin Allah’tan başkası adına yemin etmesi onu dinden (4) çıkarmaz ve kendisine kâfirler hakkındaki hükümlerin uygulanmasını gerektirmez.

Hz. Peygamber’in sallallahu aleyhi ve sellem şu sözü de bu kapsamdadır: “Bu ümmette şirk, karıncanın yürüyüşünden daha gizlidir” (5).

(1) ط nüshasında “hādhihi” (bu) yazılıdır. (2) ض nüshasında “wa-ghayrihi” (ve başkaları) ibaresi yoktur. (3) Hadisin tahrici daha önce yapılmıştır (s. 81). (4) ض nüshasında “min” (-den/-dan) yazılıdır. (5) el-Mervezī, Musnad Abī Bakr’da (17); Ebū Ya'lā (58) ve başkaları, Ebû Bekir es-Sıddîk’ten (Allah ondan razı olsun) benzer lafızlarla rivayet etmişlerdir. İsnadında kimliği belirtilmeyen bir râvi vardır. ed-Diyā, el-Mukhtāra’da (1/150); Ebū Nuaym, el-Hilya’da (7/112) ve İbn Adī (7/240) de Ebû Bekir’den rivayet etmişlerdir. Bu isnadda çok zayıf bir râvi olan Ebū en-Nadr Yahyā b. Kathīr bulunmaktadır. ed-Dārekutnī, el-Ilal’de (1/192) rivayetin illetini belirtmiştir. Ahmed (4/403), et-Taberānī, el-Awsat’ta (4/10) ve başkaları da Ebû Musa el-Eş‘arî’den (Allah ondan razı olsun) rivayet etmişlerdir. İsnadında kimliği belirtilmeyen bir râvi vardır. … =

وقال تعالى في الشِّرك الأكبر: ﴿إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوَاهُ النَّارُ﴾ [المائدة/٧٢]، وقال: ﴿وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ﴾ [الحج/٣١]. وفي شِرك الرِّياء: ﴿فَمَنْ كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا﴾ [الكهف/١١٠]. ومن هذا (١) الشِّرك الأصغر: قوله ﷺ: "من حَلَف بغير الله فقد أشرك"، رواه أبوداود وغيره (٢) (٣). ومعلومٌ أنَّ حلفه بغير الله لا يخرجُه عن (٤) المِلَّة، ولا يوجب له حكم الكفَّار. ومن هذا قوله ﷺ: "الشِّرْك في هذه الأمة أخفى من دَبِيْب النَّمل" (٥).

(١) ط: "هذه". (٢) ليس في ض: "وغيره". (٣) تقدَّم تخريجه (ص/٨١). (٤) ض: "من". (٥) أخرجه المروزي في مسند أبي بكر (١٧)، وأبويعلى (٥٨)، وغيرهما، من حديث أبي بكر الصِّدِّيق ﵁ بنحوه، وفيه راوٍ مبهمٌ. وأخرجه الضياء في المختارة (١/ ١٥٠)، وأبونعيم في الحلية (٧/ ١١٢)، وابن عدي (٧/ ٢٤٠)، من حديث أبي بكرٍ أيضًا. وفيه أبوالنَّضْر يحيى بن كثير، ضعيفٌ جدًّا. وأعلَّه الدارقطني في العِلل (١/ ١٩٢). وأخرجه أحمد (٤/ ٤٠٣)، والطبراني في الأوسط (٤/ ١٠)، وغيرهما، من حديث أبي موسى الأشعري ﵁، وفيه راوٍ مبهمٌ. … =