Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

kıyamette en şiddetli azaba döndürüleceklerdir. Allah yaptıklarınızdan habersiz değildir.” [Bakara/84 - 85].

Allah Teâlâ, onlara emrettiği ahdi kabul ettiklerini ve ona bağlı kalmayı üstlendiklerini bildirmiştir. Bu, birbirlerini öldürmemeleri ve yurtlarından çıkarmamaları yönündeki ahdi tasdik ettiklerini gösterir. Ardından, emrine karşı geldiklerini, içlerinden bir kesimin diğerini öldürdüğünü ve yurtlarından çıkardığını bildirmiştir (1). İşte bu, kitapta kendilerinden alınan ahde karşı küfürleridir. Sonra da o kesimden esir alınanları fidye vererek kurtardıklarını bildirmiştir. Bu ise kitapta kendilerinden alınan ahde (2) iman etmeleridir. Böylece ahdin uyguladıkları kısmı bakımından mümin, terk ettikleri kısmı bakımından kâfir olmuşlardır.

Amelî imanın zıddı (3) amelî küfür, itikadî imanın zıddı ise itikadî küfürdür.

Nitekim Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, sahih hadisteki şu sözüyle anlattığımız hususu açıkça ifade etmiştir: “Müslümana sövmek fısktır; onunla savaşmak ise küfürdür.” (4) Böylece Müslümana sövmekle onunla savaşmak arasında ayrım yapmış (5); ilkini kişiyi küfre sokmayan bir fısk, ikincisini ise küfür olarak nitelemiştir.

(1) س nüshasında: “Ve bildirdi”. (2) هـ ve ط nüshalarında: “li-mā (…dığı şeye)”. (3) ض nüshasında: “yudādd (zıttır)”. س nüshasında “amelî” kelimesi yoktur. (4) Hadisin tahrici daha önce (s. 81) verilmiş ve Sahīhayn’da yer aldığı belirtilmiştir. (5) هـ ve ط nüshalarında: “Onunla savaşmakla ona sövmek”.
الْقِيَامَةِ يُرَدُّونَ إِلَى أَشَدِّ الْعَذَابِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ﴾ [البقرة/٨٤ - ٨٥]. فأخبر سبحانه أنَّهم أقرُّوا بميثاقه الذي أمرهم به، والتزموا به. وهذا يدلُّ على تصديقهم به؛ أنَّهم لا يقتل بعضهم بعضًا، ولا يخرج بعضهم بعضًا من ديارهم. ثمَّ أخبر (١) أنَّهم عصوا أمره، وقتل فريقٌ منهم فريقًا، وأخرجوهم من ديارهم؛ فهذا كُفْرُهم بما أَخَذَ عليهم في الكتاب. ثمَّ أخبر أنَّهم يفدون مَنْ أُسِر من ذلك الفريق، وهذا إيمانٌ منهم بما (٢) أَخَذَ عليهم في الكتاب؛ فكانوا مؤمنين بما عملوا به من الميثاق، كافرين بما تركوه منه. فالإيمان العملي يضادُّه (٣) الكفر العملي، والإيمان الاعتقادي يضادُّه الكفر الاعتقادي. وقد أعلن النَّبيُّ ﷺ بما قلناه في قوله في الحديث الصَّحيح: "سباب المسلم فُسُوقٌ وقتاله كفرٌ" (٤). ففرَّق بين سِبَابِه وقتالِه (٥)، وجعل أحدَهما فُسُوقًا لا يكفر به، والآخر كفرًا.
(١) س: "وأخبر". (٢) هـ وط: "لما". (٣) ض: "يضاد". وليس في س: "العملي". (٤) تقدم تخريجه (ص/٨١) وأنه في الصحيحين. (٥) هـ وط: "قتاله وسبابه".

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler