Kitāb al-Ṣalāhİbn Kayyim

el-Mübārek, İbrahim en-Nehaī, Hakem b. Uteybe (1), Eyyûb es-Sahtiyānī, Ebû Dāvūd et-Tayālisī, Ebû Bekir b. Ebû Şeybe ve Ebû Hayseme Züheyr b. Harb vardır.” (2).

Tekfire karşı çıkanlar şöyle demişlerdir: Bu hadisleri ve benzerlerini, inkâr küfrü (3) olarak değil, nimete nankörlük olarak anlamak gerekir. Nitekim Hz. Peygamber’in (sallallahu aleyhi ve sellem) şu sözü de böyledir: “Kim ok atmayı öğrenip sonra bırakırsa (4), kendisine verilen bir nimete nankörlük etmiş olur.” (5).

Yine şöyle buyurmuştur: “Babalarınızdan yüz çevirmeyin; çünkü bu küfürdür

(1) Dād: “Anbasa”; Tā: “Uyeyne”. Her ikisi de yanlış okumadır! (2) Abdülhak el-İşbīlī, es-Salāt ve’t-Teheccüd (s. 59). (3) “Yorumlamak gerekir… küfür olarak değil” ibaresi Hā nüshasında yoktur. (4) Sīn: “Onu unuttu”. (5) Ahmed (4/146), Ebû Dāvūd (2513), Nesāī (3608), Hākim (2/104) ve başkaları, Ukbe b. Āmir’den (Allah ondan razı olsun) çeşitli tariklerle benzer lafızlarla rivayet etmişlerdir. İsnadı hakkında ihtilaf vardır. Hākim isnadını sahih kabul etmiştir. Müslim (1919) de Ukbe’den (Allah ondan razı olsun) şu lafızla rivayet etmiştir: “Kim ok atmayı öğrenip sonra bırakırsa bizden değildir yahut isyan etmiştir.” Taberānī el-Evsat’ta (4/273), Ebû Nuaym Tārīhu İsbahān’da (1/433), Hatīb kendi Tārīh’inde (12/61) ve başkaları, Kays b. Rebī‘ → Süheyl b. Ebû Sālih → babası → Ebû Hüreyre (Allah ondan razı olsun) tarikiyle aynı lafızla rivayet etmişlerdir. Münzirī, et-Terghīb’de (2/182), “Hasan bir isnadla” demiştir. Heysemī ise el-Mecma‘da (5/270) şöyle demiştir: “İsnadında Kays b. Rebī‘ vardır. Şu‘be, Sevrī ve başkaları onu güvenilir kabul etmiş, bir grup âlim ise zayıf saymıştır. İsnadın diğer râvileri güvenilirdir.” Ebû Hātim er-Rāzī de oğlunun el-İlel’inde (1/313) aktarıldığı üzere, “Bu, münker bir hadistir” demiştir.
المبارك، وإبراهيم النَّخعي، والحكم بن عُتيبة (١)، وأيوب السِّختياني، وأبوداود الطيالسي، وأبوبكر بن أبي شيبة، وأبوخيثمة زهير بن حرب" (٢). قال المانعون من التَّكفير: يجب حمل هذه الأحاديث وما شاكلها على كفر النِّعمة، دون كفر (٣) الجُحود؛ كقوله ﷺ: "من تعلَّم الرَّمي ثم تركه (٤) فهي نعمةٌ كَفَرَها" (٥)، وقوله: "لا ترغبوا عن آبائكم؛ فإنَّه كُفْرٌ
(١) ض: "عنبسة"، ط: "عيينة". كلاهما تحريف! (٢) الصلاة والتهجد لعبد الحق الإشبيلي (ص/٥٩). (٣) "يجب حمل .. دون كفر" سقطت من هـ. (٤) س: "نسيه". (٥) أخرجه بلفظه أحمد (٤/ ١٤٦)، وأبوداود (٢٥١٣)، والنسائي (٣٦٠٨)، والحاكم (٢/ ١٠٤)، وغيرهم، من طرقٍ عن عقبة بن عامر ﵁ بنحوه، وفي إسناده اختلافٌ. وقد صحَّح إسناده الحاكم. وقد أخرجه مسلم (١٩١٩) من حديث عقبة ﵁، ولفظه: "من علم الرَّمي ثم تركه فليس منَّا أو قد عَصَى". وأخرجه الطبراني في الأوسط (٤/ ٢٧٣)، وأبونعيم في تاريخ أصبهان (١/ ٤٣٣)، والخطيب في تاريخه (١٢/ ٦١) وغيرهم، من طريق قيس بن الربيع عن سهيل بن أبي صالح عن أبيه عن أبي هريرة ﵁ بمثل لفظه. قال المنذري في الترغيب (٢/ ١٨٢): "بإسناد حسنٍ"، قال الهيثمي في المجمع (٥/ ٢٧٠): "فيه قيس بن الربيع وثَّقه شعبة والثُّوري وغيرهما، وضعَّفَه جماعةٌ، وبقية رجاله ثقاتٌ". وقال أبوحاتم الرَّازي كما في علل ابنه (١/ ٣١٣): "هذا حديثٌ منكرٌ".

Şirket

  • Hakkımızda
  • Fiyatlandırma
  • Neden Çevirelim?

Destek

  • Bize ulaşın
  • Hata bildir
  • Bize destek olun
  • Bağış yap
  • Yapay Zeka Mücadele Arenası

Bizi takip edin

© 2026 Kutub. Tüm hakları saklıdır.
Şartlar ve koşullarGizlilik politikasıÇerezler