16
dişleri varsa sana kapı açılır; yoksa açılmaz (1).’” (2).
On ikinci delil: Mihcen b. el-Edra‘ el-Eslemī’nin (3) rivayetidir: Kendisi Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ile bir mecliste bulunuyordu. Namaz için ezan okununca Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) kalkıp namaz kıldı (4). Sonra geri döndü; Mihcen hâlâ yerinde oturuyordu. Ona, “Namaz kılmana ne engel oldu? Sen Müslüman değil misin?” diye sordu. Mihcen, “Evet; fakat ben evimde namaz kılmıştım” dedi. Bunun üzerine ona, “Geldiğinde, daha önce namaz kılmış olsan bile cemaatle birlikte namaz kıl” buyurdu. Bunu İmam Ahmed ve Nesāī rivayet etmiştir (5).
(1) “Sana” kelimesi Dād nüshasında yoktur.
(2) Buhārī bunu Cenazeler Kitabı’nın başında muallak olarak, al-Tārīkh al-kabīr’de (1/95) ise muttasıl isnadla rivayet etmiştir. İshāk da al-Matālib al-āliya (3/254) ve İthāf al-khiyara’da (8/230) belirtildiği üzere, Ebū Nuaym ise al-Hilya’da (4/66) rivayet etmiştir. Hepsi Abdülmelik al-Dhamārī → Muhammed b. Saīd b. Rummāna → babası → Vehb yoluyla bu rivayeti nakletmiştir. İbn Hacer al-Matālib’de, Būsīrī de al-İthāf’ta isnadını hasen kabul etmiştir.
(3) Bütün nüshalarda böyledir. Ancak kaynaklarda hadis, Mihcen al-Adra‘ī’den değil, Mihcen al-Dīlī’den rivayet edilmiştir. al-İsāba’da (5/778, 779) belirtildiği üzere her ikisi de sahâbîdir.
(4) “Namaz kıldı” ifadesi Tā nüshasında yoktur.
(5) al-Musnad (4/34); Nesāī (857). Her ikisi de bu hadisi Mālik (1/132) → Zeyd b. Eslem → Benī Dīl’den Busr b. Mihcen adlı bir kişi → Mihcen (Allah ondan razı olsun) yoluyla rivayet etmiştir.
Hadisin aslı Buhārī (344) ve Müslim’de (682), İmrān b. Husayn’dan (Allah ondan razı olsun) rivayet edilmiştir: Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem), bir kenara çekilmiş, cemaatle namaz kılmamış bir adam gördü ve şöyle buyurdu: “Ey falanca! Cemaatle namaz kılmana ne engel oldu? Sen Müslüman bir kişi değil misin!” Hadis uzun şekliyle nakledilmiştir.
أسنان فتح لك، وإلَّا لم يفتح لك (١) " (٢).
الدَّليل الثَّاني عشر: ما رواه محجن بن الأدْرَع الأسلمي (٣): أنَّه كان في مجلسٍ مع النَّبيِّ ﷺ، فأذَّن بالصَّلاة، فقام النَّبيُّ ﷺ فصلَّى (٤)، ثم رجع ومحجن في مجلسه، فقال له: ما منعك أن تصلِّي؟ ألستَ برجلٍ مسلمٍ؟ قال: بلى؛ ولكنِّي صلَّيت في أهلي، فقال له: "إذا جِئْتَ فَصَلِّ مع الناس وإن كنت قد صَلَّيْت". رواه الإمام أحمد، والنسائي (٥).
(١) "لك" ليست في ض.
(٢) أخرجه البخاري معلَّقًا في أول كتاب الجنائز، ووصله في التاريخ الكبير (١/ ٩٥)، وإسحاق كما في المطالب العالية (٣/ ٢٥٤)، وإتحاف الخيرة (٨/ ٢٣٠)، وأبونعيم في الحلية (٤/ ٦٦) كلُّهم من طريق عبد الملك الذماري عن محمد بن سعيد بن رمانة عن أبيه عن وهبٍ به. وقد حسَّن إسناده ابن حجر في المطالب، والبوصيري في الإتحاف.
(٣) كذا في النسخ كلها، والحديث في المصادر عن محجن الديلي وليس الأدرعي وهما صحابيان، كما في الإصابة (٥/ ٧٧٨، ٧٧٩).
(٤) "فصلَّى" ليست في ط.
(٥) المسند (٤/ ٣٤)، والنسائي (٨٥٧)، وقد أخرجاه من طريق مالكٍ (١/ ١٣٢) عن زيد ابن أسلم عن رجل من بني الدِّيل يقال له بسر بن محجن عن محجنٍ ﵁ به.
وأصله عند البخاري (٣٤٤)، ومسلم (٦٨٢)، من حديث عمران بن حصين ﵁: أنَّ رسول الله ﷺ رأى رجلًا معتزلًا لم يصلِّ مع القوم، فقال ﷺ: "يا فلان ما منعك أن تصلِّي مع القوم؟ ألست برجلٍ مسلمٍ! " الحديث بطوله.