Kitāb al-Ṣalāh - İbn Kayyim - (الكتاب/70)

Bu dört kişinin özellikle zikredilmesinin sebebi, kâfirlerin önde gelenlerinden olmalarıdır.

Burada güzel bir incelik vardır; o da şudur (1): Namazını düzenli kılmayı terk eden kimseyi meşgul eden (2) ya malı, ya hükümdarlığı, ya yöneticiliği ya da ticaretidir. Malı kendisini namazdan alıkoyan kimse Karun ile; hükümdarlığı (3) alıkoyan kimse Firavun ile; yöneticiliği —vezirlik veya başka bir görev— (4) alıkoyan kimse Haman (5) ile; ticareti alıkoyan kimse ise Übey b. Halef ile birlikte olur.

Beşinci delil: Ubāde b. Sāmit’in rivayet ettiği hadistir. Şöyle demiştir: Resûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bize şu tavsiyede bulundu: “Hiçbir şeyi Allah’a ortak koşmayın ve namazı kasten terk etmeyin (6). Kim namazı bilerek ve kasten terk ederse dinden (7) çıkmış olur.” Bu hadisi Abdurrahman b. Ebū Hātim, Sünen’inde (8) rivayet etmiştir.

(1) Dād, Hā ve Tā nüshalarında: “wa-huwa” (o da şudur). (2) Dād nüshasında: “shaghala-hu” (onu meşgul etti). Sīn nüshasında “‘anhā” (namazdan) ilavesi vardır. (3) Hā nüshasında: “riyāsat mulkihi” (hükümdarlığının yönetimi). (4) “Riyāsatuhu” (yöneticiliği) ifadesi Hā nüshasında yoktur. Tā nüshasında: “riyāsat wizāra” (vezirlik yönetimi). (5) Sīn nüshasında “wazīr Fir‘awn” (Firavun’un veziri) ilavesi vardır. (6) “‘Amdan” (kasten) kelimesi Dād nüshasında yoktur. (7) “‘Amdan” (kasten) kelimesi Dād nüshasında; “muta‘ammidan” (bilerek) kelimesi ise Sīn nüshasında yoktur. Sīn nüshasında “kharaja ‘an ..” (…den çıktı) şeklindedir. (8) İbn Abī Hātim’in Sünen’i hakkında daha önce bilgi verilmiştir (s. 23). Lālakāī bu hadisi İbn Abī Hātim yoluyla Sharh al-i‘tiqād’da (1522) rivayet etmiştir. … =

وإنَّما خصَّ هؤلاء الأربعة بالذِّكر لأنَّهم من رؤوس الكفرة. وفيه نكتةٌ بديعة، وهي (١): أنَّ تارك المحافظة على الصَّلاة إمَّا أنْ يشغله (٢) ماله، أو ملكه، أو رياسته، أوتجارته؛ فمَنْ شَغَلَه عنها مالُه فهو مع قارون، ومن شَغَلَه عنها ملكُه (٣) فهو مع فرعون، ومن شَغَلَه عنها رياستُه ـ من وزارةٍ أوغيرها ـ (٤) فهو مع هامان (٥)، ومن شَغَلَه عنها تجارتُه فهو مع أُبَيِّ بن خلف. الدَّليل الخامس: ما رواه عُبادة بن الصَّامت قال: أوصانا رسول الله ﷺ فقال: "لا تُشْركُوا بالله شيئًا، ولا تتركوا الصَّلاة عمدًا (٦)؛ فمن تركها عمدًا متعمِّدًا فقد خَرَج من (٧) المِلَّة". رواه عبد الرحمن بن أبي حاتم في "سُنَنه" (٨).

(١) ض وهـ وط: "وهو". (٢) ض: "شغله". س زيادة: "عنها". (٣) هـ: "رياسة ملكه". (٤) "رياسته" ليس في هـ. وفي ط: "رياسة وزارة". (٥) س زيادة: "وزير فرعون". (٦) "عمدًا" ليست في ض. (٧) "عمدًا" ليست في ض، وليس في س: "متعمِّدًا"، وفيه: "خرج عن .. ". (٨) تقدَّم الكلام عن سنن ابن أبي حاتم (ص/٢٣). والحديث قد أخرجه من طريق ابن أبي حاتم اللَّالكائيُّ في شرح الاعتقاد (١٥٢٢). … =