16
Bölüm
Bu hususta sünnetten getirilen deliller ise şunlardır:
Birinci delil: Müslim’in Sahīh’inde (1) Cābir b. Abdullah’tan rivayet ettiği hadistir. Cābir şöyle demiştir: Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: “Kişi ile küfür (2) arasındaki sınır, namazı terk etmektir.” Sünen müellifleri de bu hadisi rivayet etmiş (3), Tirmizī ise sahih kabul etmiştir (4).
İkinci delil: Büreyde b. Husayb (5) el-Eslemī’nin rivayet ettiği hadistir. Şöyle demiştir: Resûlullah’ın ﷺ şöyle buyurduğunu işittim: “Bizimle onlar arasındaki ahit namazdır. Onu terk eden küfre girmiştir.” Bu hadisi İmam Ahmed (6) ve Sünen müellifleri (7) rivayet etmiştir. Tirmizī, “Sahih bir hadistir” demiştir (8). İsnadı da Müslim’in şartlarına uygundur.
(1) Hadis no. 82.
(2) Sīn nüshasında: “ve küfür”.
(3) Ebû Dâvûd (4678), Nesāī (464), Tirmizī (2620) ve İbn Mâce (1078), Ebü’z-Zübeyr el-Mekkī → Cābir b. Abdullah (Allah ondan razı olsun) senediyle rivayet etmiştir.
(4) Tirmizī (5/15), “Hasen, sahih” demiştir.
(5) Dād nüshasında: “.. Husayb”; Tā nüshasında: “Yazīd b. al-Habīb”. Bunlar metin tahrifidir.
(6) el-Musnad (5/346).
(7) Nesāī (463), Tirmizī (2621) ve İbn Mâce (1079).
(8) Mizzī’nin Tuhfat al-ashrāf’ında (2/81), Ahmed Shākir neşrinde (5/13) ve Bashshār Awwād neşrinde (4/366): “Hasen, sahih, garīb” şeklindedir. İbn Hibbān (1454) ve Hākim (1/48) de hadisi sahih kabul etmiştir.
فصْلٌ
وأمَّا الاستدلال بالسُّنَّة على ذلك، فمن وجوه:
الدَّليل الأوَّل: ما رواه مسلمٌ في "صحيحه" (١) عن جابر بن عبد الله قال: قال رسول الله ﷺ: "بين الرَّجل وبين الكفر (٢) ترك الصَّلاة". ورواه أهل "السُّنن" (٣)، وصحَّحه الترمذي (٤).
الدَّليل الثَّاني: ما رواه بُرَيدة بن الحُصَيب (٥) الأسلمي قال: سمعت رسول الله ﷺ يقول: "العَهْد الذي بيننا وبينهم الصَّلاة، فمَنْ تَرَكها فقد كفر". رواه الإمام أحمد (٦)، وأهل "السُّنن" (٧). وقال الترمذي: "حديثٌ صحيحٌ" (٨). وإسنادُه على شرط مسلم.
(١) حديث (٨٢).
(٢) س: "والكفر".
(٣) أبو داود (٤٦٧٨)، والنسائي (٤٦٤)، والترمذي (٢٦٢٠)، وابن ماجه (١٠٧٨)، من طريق أبي الزبير المكي عن جابر بن عبد الله ﵁.
(٤) حيث قال (٥/ ١٥): "حسنٌ صحيحٌ".
(٥) ض: " .. حصيب"، ط: "يزيد بن الحبيب". تحريفٌ.
(٦) المسند (٥/ ٣٤٦).
(٧) النسائي (٤٦٣)، والترمذي (٢٦٢١)، وابن ماجه (١٠٧٩).
(٨) في تحفة الأشراف للمزي (٢/ ٨١)، وطبعة أحمد شاكر (٥/ ١٣)، وبشَّار عوَّاد (٤/ ٣٦٦): "حسنٌ صحيحٌ غريبٌ". وصحَّحه ابن حبَّان (١٤٥٤)، والحاكم (١/ ٤٨).